Türkiye 2020'nin son çeyreğinde büyüme kaydedebilecek mi?

2020 yılının başından bu yana devam eden ve dünya ülkelerinde görülen ikinci dalga ile hem ekonomik hem de sosyal anlamda büyük kayıplara neden olan Covid-19 ile mücadele sürüyor. Bu mücadelede her ülke kendi tedbir ve yöntemlerini gündemine yeniden alırken, virüs sektörlere nasıl yansıdı? Ekonomik dalgalanmalar 2020'nin son çeyreğini nasıl etkileyecek? 2020'nin son çeyreğinde Türkiye ekonomisi büyüme kaydedebilecek mi?

Dünya Covid-19 salgını nedeniyle büyük bir ekonomik krizin eşiğine doğru sürüklenirken, ülkelerde tedbirlerin gevşetilmesinin ardından ticari anlaşma ve işbirliklerinde de yeniden hareketlilik gözlemlenmişti.
 
Türkiye ekonomisi 2020 sonunda beklenen büyüme hedefine ulaşmak için ikinci ve üçüncü çeyrek rakamlarına odaklanmış, sektörlerde yaşanan hareketliliğin tabloya nasıl yansıyacağı da merak konusu olmuştu.
 
İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan Türkiye imalat sektörü satın alma yöneticileri endeksi (PMI) tüm sektörlerde iyileşmeyi işaret etti.
 
Endeks nisan ayında dip seviyeleri gördükten sonraki üç ayda devam eden yükselişini böylece sonlandırırken, Büyümenin öncü göstergelerinden biri olan imalat PMI verisi ağustos ayında 54,3 puan olarak gerçekleşti. 
 
Uzmanlar, eşik değer olan 50’nin üzerindeki rakamları umut verici olarak nitelendirirken, Covid-19 kaynaklı sert daralmanın ardından ilk kez güçlenen bir ekonomik tablo ortaya çıktı.
 
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) de ağustos ayına ilişkin ekonomik güven endeksi verilerinin temmuz ayına göre 4.4 artarak 85.9 değerine ulaştığını açıklamıştı.


 
Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını nedeniyle ekonomik değerlerde de önemli oranda daralma görülmüştü. Türkiye ekonomisinin 2020’nin ikinci çeyreğinde yüzde 9,9 daralma yaşaması ekonomik göstergelere yansırken, milli gelirin de 9 bin doların altında olduğu vurgulanmıştı.
 
2018’in dördüncü çeyreğiyle, 2019’un ilk iki çeyreğinde küçülen Türkiye ekonomisi, 2019’un üçüncü çeyreğinden başlayan üç çeyrek süren büyümenin ardından 2020 yılının ikinci çeyreğinde, Covid-19 tedbirleri nedeniyle yeniden küçüldü.
 

Covid-19 salgını kaynaklı bu küçülme, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana kaydedilen ikinci en büyük üç aylık dönem küçülmesi olarak kayıtlara geçti. Türkiye’nin son 75 yılındaki en büyük küçülme oranı yüzde 11,8’le 2001 yılının ikinci çeyreğinde görülmüştü.
 
ALBAYRAK: “YILI POZİTİF AYRIŞARAK KAPATACAĞIZ”

Hükümet ekonominin salgına rağmen sergilediği performanstan memnun.
 
Türkiye’nin diğer büyük ekonomilere kıyasla daha az küçüldüğüne dikkat çeken Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, ekonominin yılı, benzerlerinden pozitif ayrışarak kapatacağını belirtti.
 
Albayrak, ‘‘Dünya ekonomilerini durma noktasına getiren yüzyılın felaketi pandeminin etkilerini 2. çeyrekte hissedeceğimizi biliyorduk. Kötümser tabloların aksine GSYİH oranımız dünya ülkelerine kıyasla iyi bir sonuç verdi. Türkiye ekonomisinin temelleri sağlam, dinamikleri kuvvetli. Milli ekonomi hedefleri, istihdama dayalı üretim, vatandaşının yanında olan bir ekonomi modeliyle yılı pozitif ayrışarak kapatacağız inşallah. 2021’e pandeminin izlerini silerek girmekte kararlıyız. İnşallah ‘V’ çıkışı GSYİH verilerinde de göreceğiz’’ dedi.
 
FİNANS ve SİGORTA SEKTÖRÜ BÜYÜRKEN HİZMETLER VE SANAYİ KÜÇÜLDÜ

TÜİK’in temel aldığı 10 iktisadi işkolundan dördü, 2020 yılının ikinci çeyreğini büyümeyle kapatırken altısı küçülme yaşadı. En yüksek büyüme yüzde 27,8’le finans ve sigorta faaliyetlerinde görülürken onu yüzde 11’le bilgi ve iletişim hizmetleri, yüzde 4’le tarım orman ve balıkçılık ve yüzde 1,7’le gayrimenkul faaliyetleri takip etti.
 

En büyük küçülme yüzde 25’le hizmetler sektöründe meydana gelirken onu yüzde 18’le diğer hizmet faaliyetleri, yüzde 16,5’le de sanayi sektörü izledi.
 
SON 10 ÇEYREKTEKİ EN DÜŞÜK GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA KAYDEDİLDİ

VOA Türkçe’de yer alan habere göre, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2020 yılının ikinci çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %1,3 artarak 1 trilyon 41 milyar 643 milyon TL’ye ulaşmış olsa da ABD doları bazında bakıldığında 175,2 milyardan 153,2 milyara düştüğü görülüyor. Bu miktar da son 10 çeyrektir ABD Doları bazında en düşük miktar olarak öne çıkıyor.
 

Türkiye’nin en büyük odası konumundaki İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç de Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak gibi geleceğe umutla bakıyor.
 
Yazılı bir açıklama yayımlayan Avdagiç ‘‘Büyüme rakamlarına bakınca, daralmanın şiddeti konusunda özellikle Avrupa ekonomilerine kıyasla daha ılımlı ayrıştığımızı görüyoruz. 2019'un aynı dönemine göre İngiltere yüzde 21,7, Fransa yüzde 19, İtalya yüzde 17,3, Almanya yüzde 11,6 küçüldü. Dünyadaki bu tablo bugün gelen büyüme verisini daha anlaşılır kılıyor. Diğer öncü göstergelerle birlikte bu rakamı tekrar yorumladığımızda, Türkiye ekonomide virüsün önünü, ikinci çeyrek sonu ve üçüncü çeyrek başında büyük ölçüde kesti diyebiliriz. İbre üçüncü çeyrekte yukarı doğru. Dördüncü çeyreği ise pandeminin gidişatı belirleyecek’’ dedi.

HANE HALKI TÜKETİMİ YÜZDE 8,6 AZALDI

İş dünyasından pozitif mesajlar verilirken tüketim harcamaları ekonomideki küçülmenin özellikle devlet harcamaları nedeniyle bir ölçüde frenlendiğini gösteriyor.
 
Yerleşik hane halklarının tüketim harcamaları yüzde 8,6, gayrisafi sabit sermaye oluşumu %6,1 azalırken devletin nihai tüketim harcamalarıysa yüzde %0,8 azalmış.
 

 2019 yılının aynı çeyreğinde yerleşik hanehalklarının ve hane halkına hizmet eden kâr amacı olmayan kuruluşların toplam nihai tüketim harcamaları, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %1,1 azalırken devletin nihai tüketim harcamaları ise %3,3 artmıştı.
 
2019 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 20 artan işgücü ödemeleri ise 2020 yılının aynı çeyreğindeki artış ise yüzde 0,5 olarak gerçekleşti.