İslam Memiş “Türkiye’yi köklü bir değişim bekliyor”

Bakan Elvan, ekonomi reformlarının yer aldığı eylem planı takviminin tamamlandığını duyurdu. Bakanlığın sitesinde bulunan Ekonomi Reformları Takvimi, dijital paraların düzenlenmesine yönelik bir madde de bulunuyor. Son dönemde devlet kademesinden de sıkça duyduğumuz dijital paraların düzenlenmesine yönelik soruları Altın ve Para Piyasaları Uzmanı İslam Memiş cevaplandırdı.

Şeyda Kübra Ayaz 
seydaayaz@intell4.com

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 12 Mart’ta açıkladığı Ekonomi Reformları Eylem Planı’nın yol haritası belli oldu. Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ekonomi reformlarına yönelik takvimi yayınladı. Takvime göre ekonomi reformlarının 121’i bu yıl, 23’ü de 2022 yılında gerçekleşecek.

Bu yıl sonu gerçekleşmesi planlanan eylemlerden bir tanesi de dijital paralarla ilgili. Eylem planında yer alan maddede, Merkez Bankası dijital paranın ekonomik, teknolojik ve hukuki alt yapısını oluşturacağı belirtiliyor. Peki, dijital paralara yönelik düzenlemeler nasıl yapılacak? Nakit para kullanımı kalkacak mı? Düzenlemelerin Türkiye ekonomisine etkisi nasıl olur? Altın ve Para Piyasaları Uzmanı İslam Memiş, yapılacak düzenlemelere dair merak edilen soruların yanıtlarını Intell4'a anlattı. 

“TÜRKİYE'Yİ KÖKLÜ BİR DEĞİŞİM BEKLİYOR”

İslam Memiş, alışverişte ve ticarette kullanılan dijital para sistemine Türkiye’nin de duyarsız kalmadığı söyledi. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın çalışmalara başladığını belirten Memiş, “Merkez Bankası eski Başkanı Naci Ağbal, bu yılın ikinci yarısından itibaren dijital paralara yönelik test çalışmalarına geçileceğini duyurmuştu. Uluslararası ticarette de merkez bankalarının ürettiği dijital paraların kullanımı başlarsa, Türkiye'yi köklü bir değişim bekliyor. Kripto paralardaki en önemli belirsizlik, resmi bir muhatap tarafından denetlenmemesi ve güvenirliliğin tartışılması” dedi.

“KAĞIT PARA BASIMI ORTADAN KALKACAK”

Günlük hayatta bile birçok kişi artık nakit para kullanmıyor. Özellikle pandemi süreci ile nakit para kullanımını iyice azaltan insanlar, banka kartı veya temassız ödeme yapabilen kredi kartlarını kullanmayı tercih ediyor. İnsanların alışkanlıklarının değiştiğine vurgu yapan Memiş, “Sanal çekler, ATM kartları ve kredi kartları bile büyük bir hacme ulaşmasıyla zaten nakit para kullanımı azaldı. Finansal teknolojilere yatırımlar çok arttı. Kağıt parayı insanlar cebinde tutmuyor, kısa sürede hızlı işlem yapıyoruz. Nasılsa kredi kartıyla banka veya kartıyla bunları halledebiliyoruz. Dijital para kullanımı arttıkça ülkelerin merkez bankaları da kendi dijital paralarını çıkaracak. Böylelikle işin boyutu değişecek ve ilerde kağıt para basımı bile ortadan kalkacak” ifadelerini kullandı.

 Son dönemlerde Türkiye’nin özellikle savunma   sanayii alanında önemli bir yol kat ettiğini   vurgulayan altın ve para piyasaları uzmanı, dijital   paralar konusunda da önemli adımlar atıldığını   söyledi. İslam Memiş, Türkiye’nin dijital para   trendindeki fırsatı kaçırmayacağını belirterek,   “Bunun için önemli ölçüde yapılan yatırımlar var.   TÜBİTAK'ın bunun için önemli çalışmaları var.   Buna yönelik yazılımcılar yetiştiriliyor. Türkiye   Merkez Bankası, dijital cüzdan ve transfer   işlemlerini Blokzincir teknolojisi ile   gerçekleştirecek. Böylelikle dijital paralarla   yapılan işlemler kayıt altına alınacak. Ticaret   Bakanlığı da el attı. Bunun için yazılımcılar işe alındı. Şu an üzerinde çalışılıyor. Çalışmalar test aşamasında. Ancak ikinci çeyrekte de pilot uygulamalara geçileceği biliniyor” dedi.

YERLİ DİJİTAL PARA NE ZAMAN ÇIKACAK?

Açıklanan ekonomi reform takvimine göre, dijital paraların alt yapısının oluşturulması için 31 Aralık 2021 tarihi gösteriliyor. Bu konudaki öngörüsünü dile getiren Memiş, “Bu yıl sonunda testler başarılı olursa, 2022-2023 gibi Türkiye'nin de kendi ürettiği dijital paranın kullanıma çıkacağını söyleyebiliriz. Bugünkü koşullarda 2021’nin sonuna yetişen bir düzenleme olabileceğini düşünüyorum” dedi.

SİBER VE EKONOMİK SAVAŞLAR GELİYOR

Dünyada karasal savaşların yerini siber ve ekonomik savaşlara bıraktığını söyleyen Memiş, “Ekonomik güvenlik ve savaşlar açısından bu paralar önemli. Kripto paralarını merkez bankaları tarafından resmi anlamda Blokzincir teknolojisi kullanılarak çıkarılması, uluslararası ticarette kullanılması demek, her şeyin baştan sona değişmesi demek. Finansal piyasa açısından da türev araç olarak kullanılması, çok ciddi anlamda türev piyasalarda da karşılık bulacağı anlamına geliyor. Kripto paralar önümüzdeki dönemde gücünü daha da artıracak” şeklinde konuştu.

KRİPTO PARALAR REZERV PARA OLACAK

Dolar, 1944'ten bu yana dünyanın rezerv parası. Dijital paralardaki yükselişin dolara etkisini değerlendiren Memiş, “Hem finansal sistemde hem küresel piyasalarda hem de dış ticarette dolar kullanılıyor. Türkiye’de bile ekonomik anlamda rakamlar açıklanırken, biz çoğu zaman dolar üzerinden değerlendiririz. Gayrisafi milli hasıla da buna dahil. Türev piyasalardaki tüm işleyiş, dolar üzerinde yapılır. Bu da rezerv para özelliğidir. Bu rezerv paranın merkezi de FED. Peki, bu paradigmayı kısa vadede Bitcoin değiştirir mi? Buna kısa vadede evet demek zor ancak orta ve uzun vadede nasıl gelişim gösterir göreceğiz” ifadelerini kullandı.

Memiş, rezerv paranın değişebileceğini belirterek, “Dünyadaki ekonomiler büyüdükçe, dengeler değiştikçe ve kartlar yeniden karıldıkça doların rezerv para olmasındaki mevcut hakimiyeti tartışılabilir hale geliyor. Bu da doların rezerv para olarak değişebileceğini gösteriyor. Aynı zamanda dijitalleşmede değişimde önemli. Dijitalleşme ve elektronikleşmeyle sistem de değişiyor. Sanal ticaret- e-ticaret, internet kullanımı, erişimlerin kolay olması. Kripto paraların önümüzdeki 10 yıl veya daha fazla sürede doların yerini alarak rezerv para olacağı öngörülüyor” dedi.