Orman yangınları nedeniyle dakikada 16 futbol sahası kadar ağaç yok oldu

Dünya genelinde iklim krizi nedeniyle artan orman yangınları hem doğayı hem de toplumların sağlığını tehdit etmeye devam ediyor. Yapılan araştırmalar, orman yangınları ile birlikte yüksek kalp krizi, felç ve kalp durması vakalarında artış olduğu belirlendi.

Dünyanın dört bir yanında devam eden orman yangınları hem insanlığı hem de gelecek nesilleri tehdit etmeye devam ediyor.

Almanya, Çekya, Fransa, Fas, Bulgaristan, Rusya, İngiltere, Slovenya, Amerika Birleşik Devletleri, Portekiz, Yunanistan, İtalya, Meksika, İspanya ve Güney Kore ile birlikte Türkiye’de de devam eden yangınların Sibirya’da da görülmesi iklim krizine işaret ederken uzmanlar kuraklık, su kıtlığı, tarım alanlarının yok olması ve gıda güvensizliğine ilişkin uyarılarını sık sık yineliyor.

Avrupa Birliği'nin (AB) dünya gözlem programı Copernicus'un 2022 verilerine göre, Avrupa sınırları içerisinde 2022’de görülen orman yangınlarının son 15 yılın aynı döneminin yaklaşık dört katı olduğu vurgulandı.

Bianet’in Copernicus’tan aktardığı bilgiye göre, 2022 yılının başından 23 Temmuz 2022 tarihine kadar AB ülkelerinde bin 926 orman yangını görüldü. Orman yangınları nedeniyle Avrupa’da toplam 660 bin 249 hektar alan yok oldu.

Dünya genelinde yaşanan orman yangınlarını araştıran Global Forest Watch, 2021 yılında dakikada yaklaşık 16 futbol sahası ağaç kaybedildiğini belirledi. Dünya genelinde yanan ağaç miktarının son 20 yılda neredeyse iki katına çıktı.

Yangınların ilk etkisinin özellikle Kanada ve Rusya gibi daha kuzeydeki ülkelerde görüldüğüne dikkat çeken uzmanlar, dünyanın hızla ısınmasının orman yangınlarının süresini uzattığına dikkat çekiyor.

Son yıllarda kesilen ağaç sayısının da kaynakların azalmasına ve iklim değişikliğinin etkisinin artmasına neden olduğuna dikkat çeken James MacCarthy, "Ormansızlaşma, yerel ve bölgesel iklimleri değiştiriyor ve sıcaklıkları düşük ve nemli tutmaya yardımcı olan birçok buharlaşmayı ortadan kaldırıyor” ifadelerini kullandı.

Birleşmiş Millet orman yangınlarına ilişkin açıklamasında, bu yüzyılın sonuna kadar orman yangınlarında yüzde 50 oranında artış beklendiğini vurguladı. Son olarak Cezayir'de meydana gelen orman yangını nedeniyle 26 kişi hayatını kaybetti. 

İklim aktivistleri geçtiğimiz yıl Glasgow’da düzenlenen iklim değişikliği konferansında küresel liderler tarafından verilen “ormansızlaştırmayı sona erdirme” sözünün yerine getirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

İspanya’da 40 bin, Portekiz’de 30 bin, Yunanistan’da geçtiğimiz yıl 121 bin hektarlık alanın yok olması ile birlikte ABD’nin bin 310 farklı noktasında başlayan orman yangınları nedeniyle binlerce hektar alan yok oldu.

Fransa’da 2003 yılından bu yana en yüksek karbon emisyonu kaydedilirken Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) eski başkan yardımcısı Jean-Pascal van Ypersele, "Küresel ısınma bu yangınların çıkmasını ve yayılmasını kolaylaştırıyor" ifadelerini kullanıyor.

Avrupa genelinde, sıcak hava dalgalarının 10 santigrat dereceye kadar daha artması ve bazı sıcak hava dalgalarının bu yüzyılın sonuna kadar iki aya kadar süremesi bekleniyor. Sadece önümüzdeki 20 yıl içinde ABD’nin, 20. yüzyılın ikinci yarısına kıyasla her on yılda bir üç ila beş ısı dalgası daha yaşayabileceği belirtiliyor.

Orman yangınları sırasında başta karbon dioksit (CO2) olmak üzere metan, nitrojen oksitler ile birlikte birden fazla sera gazı açığa çıkar.

Orman yangınlarının artması ile birlikte ülkelerde hava kalitesi de her geçen gün düşüyor. Yalnızca Fransa’da meydana gelen yangınlar nedeniyle 790 bin otomobilin yıllık emisyonuna eşdeğer yaklaşık 1 milyon ton karbonun atmosfere karışmasına neden oldu.

Orman yangınlarını değerlendiren California Üniversitesi Sağlık ve Çevre Merkezi Direktörü Kent Pinkerton, “Orman yangınları sadece bitkisel materyalleri ve ağaçları değil aynı zamanda şehirleri de yakıyor, araçları, binaları ve içeriklerini tamamen yok ediyor” ifadelerini kullandı.

Orman yangınlarında ortaya çıkan dumanın toprak parçacıkları ve biyolojik materyallerin yanı sıra genellikle eser miktarda metal, plastik ve diğer sentetik materyaller içerdiğine dikkat çeken uzmanlar, yaptıkları araştırmaların ardından belirli bir miktarda orman yangını dumanının, aynı miktarda hava kirliliğinden daha fazla iltihaplanma ve doku hasarına neden olduğunu gösterdiğini söyledi.

İnsanlar üzerinde yapılan araştırmaların ardından orman yangını dumanını daha yüksek kalp krizi, felç ve kalp durması oranlarına neden olduğu belirlendi. Ayrıca astım ve diğer solunum rahatsızlıkları nedeniyle acil servislere başvurularda artış gözlemlendi.

Reuters’ın The Lancet Planetary Health'den aktardığı araştırma sonuçlarına göre, son on yılda büyük şehirlerin dışında ve bir orman yangınının 50 kilometre (31 mil) yakınında yaşayan insanların yüzde 4,9 daha yüksek akciğer kanseri ve yüzde 10 daha yüksek beyin kanseri riski saptandı.