Dünya Soçi’yi konuşuyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Putin arasında Soçi’de imzalanan anlaşma, uluslarası basınında geniş yer buldu. Konuyla ilgili yayınlanan analizlerde, ‘’Türkiye istediği her şeyi elde etti’’ yorumu yapıldı.

Dünya basını, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında dün Soçi'de varılan mutabakata büyük ilgi gösterdi. Anlaşmayı, sayfalarında geniş ye ayırarak duyuran uluslarası medya kuruluşları “En büyük kaybeden ABD oldu’’ yorumlarında bulundu. İki liderin görüşmesi 6 saatten uzun sürdü. Görüşmesinin ardından dünyanın gözü yapılacak ortak basın toplantısına kilitlendi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Putin'in açıklamalarını Amerikan televizyonu CNN ve Rusya televizyonu Russia Today canlı verdi. İngiliz, Amerikan ve Fransız haber ajansları Reuters, Associated Press ve Agence France Press de toplantıyı son dakika olarak paylaştı. Konuya geniş yer ayıran Rus medyası, Türk-Rus muhtırasının Suriye krizinin çözümünde kilit bir adım olduğu görüşünde birleşti. Rusyanın önde gelen gazetelerinden İzvestiya, "Putin, ayrılıkçı hareketlerden rahatsız" başlığıyla Ankara'nın terör hassasiyetlerinin Moskova tarafından anlaşıldığı yorumuna eşliğinde verdi.

CNN: ''Kaybeden ABD oldu''

Amerikan yayın kuruluşu Cable News Network (CNN), ‘’En büyük kaybeden ABD oldu” başlıklı bir yazı yayınladı. CNN, Erdoğan ve Putin’in ana fikri belirtilmemiş 10 maddelik bir anlaşma yayınladığını belirterek, bu fikri ise “Amerikalıların Suriye’nin geleceğini şekillendirmede bir yeri yoktur’’ diyerek özetledi. Putin ve Erdoğan’ın bölgede jeopolitik olarak siyasi ağırlığı olan iki lider olarak ortaya çıktığını belirten CNN, Moskova ve Ankara’nın Suriye’de farklı pozisyonlar benimsemelerine karşın, uluslararası sınırların yeniden çizilmesini gerektirmeyen bir sonucu desteklediklerine dikkat çekti.

Amerika merkezli yayın kutuluşu bu mutabakatın, iki ülkenin de karşı karşıya kaldığı ayrılıkçı hareketlerin cesaretini kırdığını vurguladı. CNN haberinde, iki ülke arasında varılan anlaşmanın Putin için bir artısının daha olduğu da belirtildi. Buna göre; Moskova Yönetimi, Ankara’nın Şam’da rejimle doğrudan müzakere etmesi yolundaki gerekliliği ortaya koydu. Jeopolitik açıdan en büyük kaybedenin Washington Yönetimi olduğu değerlendirmesinde bulunan CNN, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) güçlerinin bölgeden çekilmesinin Putin’e bir hediye olduğunu yazdı.

Amerikan The New York Times (NYT) gazetesi ise Soçi Anlaşması’yla Rusya’nın bölgedeki nüfuzunu artıracağı yorumunda bulundu. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın istediği her şeyi aldığını belirten NYT, bunun ise bölgenin kontrolünü Putin ve başından beri karşı olduğu Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ile bölgenin kontrolünü paylaşmak pahasına elde edildiğini aktardı. Rusya lideri Putin’in Suriye’deki hakim güç ve daha geniş anlamda Ortadoğu’da önemli bir güç simsarı olarak ortaya çıktığını yazan NYT, “Giderek daha açık bir şekilde görülüyor ki son dört yıl süresince hava saldırılarıyla Devlet Başkanı Beşar Esad hükümetini kurtaran Rusya, oradaki güç dengesinin de belirleyicisi olacak” ifadelerini kullandı.

İngiliz Financial Times (FT) gazetesi ise, Türk-Rus anlaşmasını duyururken Ortadoğu Programı Direktörü Aaron Stein'ın görüşlerine yer verdi. Stein’ın görüşlerine göre bu anlaşma, Suriye’de Türk savaşının mantıklı bir sonucu anlamına geliyor, fakat bedeli Esad rejiminin fiili olarak tanınması. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın önünde PKK ya da Esad seçeneklerinin olduğunu savunan Stein, Erdoğan'ın tercihini Esad’dan yana kullandığını belirtti. Washington Post gazetesi ‘Rusya ve Türkiye, Suriye sınırındaki Kürt savaşçıları çıkarma konusunda ABD ile olduğu gibi anlaştı’ dedi.

Katar merkezli Al Jazeera English isimli haber kanalı, “Türkiye ve Rusya'nın Suriye'de güvenli bölge ve ortak devriyeler konusunda anlaştığını” yazarak son gelişmeleri kamuoyuna duyurdu. Yayın kuruluşu, ‘’Erdoğan ve Putin Suriye'de Ankara idaresinde bir güvenli bölge kurulması ve bölgede ortak devriyeler yapılması konusunda ABD ile varılan mutabakat sonlanmadan saatler önce anlaşmaya vardı’’ iadelerine yer verdi. Financial Times'taki "Putin, Suriye konusunda Erdoğan'ı etkileyerek yönlendirmeye çalışıyor" başlıklı bir yazı yayımladı. Gazeteye göre Erdoğan ile Putin arasında dün Soçi'de yapılan görüşme, Rusya'nın "önemli bir güç simsarı" olarak Suriye'de ne kadar hayati bir rol oynadığını gözler önüne serdi. Liderlerin, Türk ve Rus ordularının Kürt militanların geri çekilmelerini denetlemek için Suriye'nin kuzeydoğusunda ortak devriye gezmelerinde anlaştıklarını vurgulayan Financial Times, "Varılan mutabakat ile esasında, Türkiye'nin ABD'yle geçen hafta vardığı anlaşmayla ilan edilen 5 günlük ateşkes uzatılmış oldu" diyor. Gazete, Rusya lideri Putin'in, Türkiye'nin Suriye'deki askeri operasyonunu etkilemeye ve yönlendirmeye çalıştığını belirtiyor.

Birleşik Krallıkta yayınlanan The Daily Telegraph gazetesi haberin başlığını, "Türkiye ve Rusya, Suriye'deki askeri harekatı durduracak şekilde anlaştı" şeklinde verdi. Gazeteye göre Soçi'deki görüşmeler, Rusya'nın, Suriye'nin kuzeydoğusunda en fazla siyasi ağırlığı olan güç olarak hızla ABD'nin yerini aldığını gösteriyor. Daily Telegraph, Erdoğan ve Putin arasında varılan mutabakatla Kürtlerin Kobani ve Tel Rıfat'tan da çekileceklerini belirtiyor, Türkiye'nin 1 yıldan uzun süredir bunu talep ettiğine dikkat çekiyor.

Erdoğan-Putin görüşmesi, sosyal paylaşım sitesi Twitter’da da büyük yankı uyandırdı. Milyonlarca kişi #TurkeyWon ‘’Türkiye Kazandı’’ hashtagı oluşturarak desteklerini ifade etti. Konu ile ilgili atılan tweetlerde trend topic listesine girmiş hashtaglerin bazıları; ‘’#TurkeyWon, #Turkey, #Russian #Soci’’ şeklindeydi. Söz konusu hashtagler üzerinden milyonlarca kişi Türkiye’yi tebrik etti ve mutabakatına ilişkin görüşlerini yazdı.