Dördüncü Arap-İsrail anlaşması

Donald Trump ve damadı Jared Kushner’ın yoğun çalışmaları ve baskıları sonucunda bir ülke daha İsrail ile normalleşme anlaşması imzalama kararı aldı. İsrail ile normalleşme anlaşması imzalayan ülkelerin sayısı dörde yükselirken, ABD’nin İsrail için tüm imkanları zorladığı bir kez daha uluslararası kamuoyunun gözleri önüne serilmiş oldu.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump göreve geldiği günden beri pek çok tartışmalı karara imza attı. Tartışmalı kararların başında İsrail ve Ortadoğu geliyor. Zira İsrail’in güvenliği üzerine yoğun çalışma gerçekleştiren Trump ekibi, bu kapsamda Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanırken, uzun yıllardır İsrail’in ilhakı altında olan Suriye toprağı Golan Tepeleri’ni de tanıdı. Bunların dışında Arap ülkelerine İsrail ile normalleşme anlaşması imzalaması için baskı uygulayan ABD’nin politikaları sonucunda Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Sudan anlaşmaya varan ilk ülkeler olmuştu.

ABD’nin baskılarına ve vaatlerine dayanamayan Fas, İsrail ile normalleşme anlaşması imzalayan dördüncü ülke oldu. Donald Trump Twitter üzerinden Fas ve İsrail'in tam diplomatik ilişki kurulmasına yönelik anlaşmaya vardığını duyurdu. Böylece son dört ayda dördüncü Arap- İsrail anlaşması yapılmış oldu. Anlaşma karşılığında ABD, Fas'ın tartışmalara konu olan Batı Sahra bölgesindeki hak iddialarını kabul edecek.

Anlaşmaya bağlı olarak öncelikle her iki ülke de Tel Aviv ve Rabat şehirlerinde karşılıklı iletişim ofisleri açacak ve akabinde bu ofislerin yerini büyükelçilik ve konsolosluklar devralacak. ABD'li yetkililer ileri dönemlerde iki ülke arası ticari uçuşların da başlayabileceği sinyallerini verdi.

TRUMP’TAN AÇIKLAMA

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada Trump ile Fas Kralı VI. Muhammed'in birçok konuda anlaştığı, bölgenin istikrarı için Fas-İsrail arasındaki ekonomik ve kültürel bağlarında güçlendirileceği kaydedildi. Trump, Twitter hesabından yaptığı açıklamada bugün başka bir "tarihi adım" attıklarını da belirterek, "İki muhteşem dostumuz İsrail ve Fas Krallığı, tam diplomatik ilişki kurulması için anlaşmaya vardı. Bu Orta Doğu'da barış için büyük bir atılım." değerlendirmesinde bulundu.

Trump, "Bugün, Batı Sahra üzerinde Fas'ın hakimiyetini tanıdığımız bir bildiri imzaladım. Fas'ın ciddi, güvenilir ve gerçekçi özerklik teklifi, kalıcı barış ve refah için tek ve kalıcı çözümdür." dedi. Fas'ın 1777'de ABD'yi tanıdığını anımsatan Trump, bu nedenle de kendilerinin Batı Sahra üzerinde Fas'ın hakimiyetini tanıdıklarını kaydetti.

FAS ABD’DEN İNSANSIZ HAVA ARACI ALACAK

Fas ile İsrail'in tam diplomatik ilişki için anlaşmaya vardığının açıklanmasının ardından Amerika Birleşik Devletleri'nin, Fas'a en az dört sofistike büyük insansız hava aracının satışı için pazarlık yürüttüğü ve satışa çok yakın olduğu açıklandı. Müzakereleri yakından takip eden üç kaynağa göre, konunun gelecek günlerde Amerikan Kongresi'nin gündemine gelmesi bekleniyor.

Kaynaklar, birkaç aydır devam eden müzakerenin, Fas'ın İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesi neticesinde olup olmadığına dair yorum yapmadı. Reuters'ın haberine göre, ABD Dışişleri Bakanlığı silahsız insansız hava araçlarının satışına onay verdi. Ancak ABD'nin droneları silahlı mı yoksa silahsız mı satacağı konusunun nihai şeklinin henüz bilinmediği belirtildi. Kaynaklardan biri, anlaşmanın cuma günü Kongre'ye bildirileceğini ve söz konusu anlaşmanın Kongre üyeleri tarafından onaylanması gerektiğini dile getirdi. Kongre nihai anlaşmayı veto edebilir ancak her iki kaynak da bunun beklenmediği yorumunda bulundu.