Yunanistan, Güney Kıbrıs, İsrail ve BAE arasında bölgesel forum toplantısı

Doğu Akdeniz’de Türkiye karşıtı cephe faaliyetlerine devam ediyor. Yunanistan, Güney Kıbrıs, İsrail ve BAE ilk bölgesel forum toplantısı için bir araya gelecek. Peki, Doğu Akdeniz’de neler oluyor? Türkiye karşıtı cephe hangi faaliyetlerde bulunuyor?

Son yıllarda doğalgaz ve enerji yataklarının keşfedilmesi ile birlikte Doğu Akdeniz tüm dünya açısından önemli hale geldi. Amerika, Rusya, Fransa ve İtalya gibi ülkeler, Doğu Akdeniz’de keşfedilen doğalgaz ve enerji yataklarından pay alabilmek için burada faaliyetlerini sürdürüyor. Emperyalist ülkelerin de devreye girmesi ile birlikte Doğu Akdeniz’de dengeler değişti.

Doğu Akdeniz’de Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Cumhuriyeti, İtalya, Fransa, İsrail, Mısır ve BAE gibi ülkeler Türkiye karşıtı bir cephede birleşti. Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki faaliyetlerinden, sismik araştırmalarından, gemilerini bölgeye göndermesinden ve haklarını talep etmesinden rahatsız olan bu ülkeler, Türkiye karşıtı faaliyetlerine devam ediyor.

Doğu Akdeniz’de özellikle Türkiye-Yunanistan rekabeti ve ikili ilişkileri ön plana çıkıyor. Yunanistan Türkiye’nin belirlemiş olduğu deniz yetki alanlarına itiraz ederken, Türkiye ise Yunanistan’ın haksız bir şekilde kendi deniz yetki alanları içerisinde faaliyetlerde bulunduğunu ifade ediyor.

Yunanistan, Türkiye karşısında Doğu Akdeniz’deki müttefik sayısını artırmak için bazı girişimlerde bulunuyor. Güney Kıbrıs, İsrail, BAE ve İtalya gibi ülkeler ile Türkiye karşıtı toplantılar ve konferanslar düzenleyen Yunanistan, Türkiye’nin Libya ile imzaladığı deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin mutabakata şiddetle karşı çıkıyor.

Libya’da başbakanlık koltuğuna Abdulhamid Dibeybe’nin oturması ile birlikte Yunanistan ve İtalya gibi ülkeler, Türkiye karşıtı söylem ve tavırlarını artırmış bulunuyor. İtalya Başbakanı Draghi ve Yunanistan Başbakanı Miçotakis geçtiğimiz hafta Trablus’a giderek Başbakan Dibeybe ile bir araya geldiler. İtalya ve Yunanistan’ın bu hamleleri, Libya’yı Türkiye ile imzaladığı deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin mutabakattan ayırmak ve kendi yanlarına çekmek için çalıştıkları yorumlarına sebep oldu.

İtalya ve Yunanistan Başbakanı Trablus’a giderek Dibeybe ile görüşme gerçekleştirirken ve tüm Avrupa ülkeleri Dibeybe’yi telefonla arayıp kutlarken, Dibeybe geçtiğimiz hafta Türkiye’ye gelerek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin ardından yapılan açıklamalarda, Türkiye ile Libya arasındaki dostluk ilişkilerine dikkat çekildi. Son dönemlerde  Yunanistan ve Avrupa ülkelerinin artan baskılarına rağmen, iki ülke arasında imzalanan mutabakatın uygulanmaya devam edeceği vurgulandı.

Öte yandan Türkiye ile Mısır arasında yaşanan son dönemlerdeki diyalog süreci Yunanistan tarafından endişe ile karşılandı. Mısır’ın ilan ettiği deniz yetki alanlarının Türkiye’nin paylaştığı alanlar ile aynı olması üzerine Yunanistan Dışişleri Bakanı Mısır’a giderek Cumhurbaşkanı Sisi ile bir görüşme gerçekleştirdi. Türkiye ile Mısır arasında atılan karşılıklı adımlar ve söylemler, Yunanistan’ı Doğu Akdeniz’de bir müttefikini kaybetme riski ile karşı karşıya bıraktı.

Türkiye’nin Doğu Akdeniz’e kıyıdaş olan Libya, Mısır, Tunus gibi ülkeler ile işbirliği yapmasını ve müttefik olmasını istemeyen Yunanistan, bölgedeki diğer ülkeler ile ilişkilerini geliştirme yoluna gitti. Özellikle İsrail, BAE, İtalya ve Güney Kıbrıs gibi ülkeler ile Doğu Akdeniz konulu konferans ve toplantılar düzenledi.

Türkiye, Doğu Akdeniz’deki meşru ve haklı taleplerini sürdürürken, Libya’nın yanı sıra bölgedeki diğer ülkeler ile de iletişim ve diyalog süreci başlattı. Özellikle Mısır’ın ilan ettiği deniz yetki alanları ile Türkiye’ye karşı attığı olumlu adıma, Türkiye’den de aynı şekilde olumlu yanıt geldi. Türk ve Mısırlı yetkililer, ikili ilişkilerin normalleşmesi yönünde açıklamalarda bulunmayı sürdürüyor.

Doğu Akdeniz’de kendi haklarının görmezden gelinmesine, herhangi bir hukuksuz faaliyete ve bölgeden dışlanmasına müsamaha göstermeyeceğini sık sık dile getiren Türkiye, sorunların diplomasi yoluyla çözülmesi için girişimlerine devam ediyor.

Türkiye karşısında yer alan ve Türkiye’nin taleplerini haksız bulan ülkeler ise kendi aralarında bir araya gelerek, Doğu Akdeniz’den çıkartılacak doğalgaz ve enerji için paylarını artırmaya çalışıyor. Özellikle BAE, Fransa ve ABD gibi ülkelerin, Doğu Akdeniz’e kıyıdaş olmamalarına rağmen buradaki toplantılara katılmaları ve Türkiye’nin aleyhinde açıklamalar yapmaları dikkat çekiyor.

YUNANİSTAN, İSRAİL, GÜNEY KIBRIS VE BAE BİR ARAYA GELDİ

Doğu Akdeniz’de Türkiye karşıtı cephenin içerisinde yer alan Yunanistan, BAE, İsrail ve Güney Kıbrıs ilk kez bir araya gelerek bölgesel forum toplantısı gerçekleştirecek. Güney Kıbrıs’ın ev sahipliği yapacağı toplantıya, dört ülkenin Dışişleri Bakanları katılım gösterecek. Toplantıda, dört ülke arasındaki stratejik çıkarların güçlendirilmesi için yapılacak çalışmalar konuşulacak.

İsrail Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, söz konusu dört ülkenin Güney Kıbrıs’ın Baf (Paphos) liman kentinde toplanacağı ve Dışişleri Bakanlarının katılım sağlayacağı bildirildi.

Açıklamada, bu toplantının, dört ülke arasında yapılacak ilk toplantı olacağı belirtildi. Ayrıca forumun stratejik çıkarları ilerletme çabaları kapsamında düzenleneceği aktarıldı. Dört bakan görüşmenin ardından Güney Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Anastasiades tarafından kabul edilecek.

Geçtiğimiz Şubat ayında Yunanistan, Güney Kıbrıs, Mısır, Suudi Arabistan, BAE, Bahreyn ve Fransa arasında "dostluk forumu” düzenlenmişti. Ocak 2020’de ilan edilen Doğu Akdeniz Doğalgaz Forumu ise Yunanistan, Güney Kıbrıs, Mısır, İsrail, İtalya ve Ürdün’ün imzaları ile Eylül 2020’de resmi hale gelmişti.

Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda imzalanan İbrahim Anlaşmaları ile İsrail ve BAE arasındaki ilişkiler normalleşmişti. İki ülke karşılıklı büyükelçi atayacağını duyurmuş, geçtiğimiz ay yapılması planlanan Netanyahu’nun ilk BAE ziyareti birtakım gerekçelerle ertelenmişti.