Doğu Akdeniz'de Navtex gerginliği

Türkiye'nin Oruç Reis sismik araştırma gemisinin faaliyetleri kapsamında Navtex ilan etmesi ile birlikte, Yunanistan’ın yaşadığı panik arttı ve Doğu Akdeniz'deki kıta sahanlığı gerilimi yeniden yükseldi. Peki, Türkiye'nin Navtex ilan edilmesi ne anlama geliyor?

Türkiye Doğu Akdeniz’de yürüttüğü hidrokarbon arama faaliyetleri çerçevesinde geçtiğimiz günlerde Oruç Reis araştırma gemisini yeni bir sismik araştırma gerçekleştirmesi için harekete geçirmiş ve konuyla ilgili bölgedeki denizcilere duyuru (Navtex) yayınlamıştır. 

NAVTEX NEDİR?

Navtex, denizcilikte sıklıkla kullanılan elektronik haberleşme cihazına verilen bir isim. Navtex sistemleri ile çok farklı faaliyetler gerçekleştirilebiliyor. Denizcilere, meteoroloji tahminleri, seyir bilgileri, aciliyet, emniyet ve denizde çalışma yapılan sahalar hakkında bilgi verilebiliyor. Böylece ülkelerin deniz kuvvetleri, yapacağı eğitim ve tatbikatların bilgisini önceden duyurarak bu sahalara girilmemesi konusunda uyarılarda bulunuyor.Navtex kapsamında deniz alanlarına ayrılmıştır ve her bölge içerisinde istasyonlar harfler ile kodlanmıştır. Bu alanlara ise Navarea deniyor.

YUNANİSTAN BİR HATA DAHA YAPAR MI?

Türkiye’nin attığı söz konusu adım üzerine, Yunan basını Yunanistan silahlı kuvvetlerinin “alarm durumuna geçtiği” iddiasında bulundu. Yunan Donanmasından bir kaynakta AFP'ye yaptığı açıklamada, Ege Denizi'ne savaş gemileri konuşlandırdığını söyledi. İsminin açıklanmaması kaydıyla konuşan kaynak, Türkiye ile yaşanan gerilim nedeniyle "hazırlık seviyesini yükselten" Yunan donanmasının, gemileri Salı günü Güney ve Güneydoğu Ege'ye gönderdiğini belirtti. Yunan donanma yetkilisi, birimlerin "her türlü faaliyete karşılık vermeye hazır olduğunu" ifade etti.

Yunan donanması denizcilere Türkiye'nin yayımladığı Navtex'i de dikkate almamaları için çağrıda da bulundu. Bu kapsamda Yunanistanın Türkiye'nin Navtex ilan ettiği bölgelere girmesi, olası bir askeri gerilimi tetikleyecektir.

ALMANYA VE AB YUNANİSTAN’IN TARAFINDA

Öte yandan Yunanistan'a resmi ziyarette bulunan Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas, Atina'da Başbakan Kiryakos Miçotakis ile bir araya geldi. Türk-Yunan ilişkilerindeki gerginliğe de değinilen görüşmede Alman Dışişleri Bakanı Heike Maas, Yunanistan'ın Alman hükümetinin tam desteğine sahip olduğunu beyan etti. Başbakan Miçotakis, NAVTEX'i işaret ederek "Türkiye'nin tahriklerine karşı tek çarenin” yaptırım olduğunu ileri sürdü.

Savunma sanayii uzmanları, Türkiye ile Yunanistan arasında Doğu Akdeniz’de ortaya çıkabilecek sıcak bir çatışma ihtimalinde Yunan ordusunun Türkiye’nin karşısında üstünlük sağlayamayacağını ve bu nedenle Yunanistan’ın Türkiye’yi dengeleme konusunda büyük bir devletin desteğini aramaya gerek duyduğunu ifade ediyor. Bu kapsamda Yunanistan’ın Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki faaliyetlerini sürekli AB’ye şikayet ettiği, AB’yi sorunun bir parçası haline getirerek Türkiye üzerinde bir baskı oluşturmaya ve AB’yi sopa olarak kullanmaya çalıştığı açıktır.

Doğu Akdeniz gelişmelerinde soruna taraf olarak Yunanistan’ın yanında yer alan AB’nin son Navtex gerginliğinde de pozisyonunu sürdürerek Yunanistan’ı desteklediği görülmüştür. AB Komisyonu sözcüsü Nabila Massrali, “Türkiye’nin Navtex ilanının yararlı olmadığını ve yanlış mesaj barındırdığını” iddia etmiştir.