Dinamikleri değiştiren ‘enerji çıkmazı’

Doğu Akdeniz’de Uluslararası hukuka ve Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesine göre hareket eden Türkiye, uzun süredir AB’nin yaptırım tehditlerine maruz kalıyor. Mart 2021’de Türkiye’ye yönelik yaptırım sinyali veren AB’nin yaptırım kararına ilişkin Enerji Ekonomisi Derneği (EED) Başkanı Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu açıklamalarda bulundu.

Türkiye’ye yönelik Akdeniz’de yaşananlardan ötürü yaptırım kararı alan Avrupa Birliği (AB) olası yaptırımlara ilişkin nihai kararını Mart 2021’de açıklayacağını duyurdu. Yapılan açıklamalar yeni bir dönemin habercisi niteliğinde. Bu dönemde Türkiye’nin tüm diplomasi kanalları kullanması ve lobi faaliyetlerini arttırması gerektiğine işaret eden uzmanlar, Brüksel ile Ankara arasındaki krizin çözümünün enerji hatları üzerinden geçtiği görüşünde.

Son dönemde başta Fransa ve Yunanistan olmak üzere kimi AB ülkeleri ile pek çok konuda yaşanan gerilimin ardından birliğin Ankara’ya karşı nasıl bir tavır izleyeceği sorgulanıyordu. Geçtiğimiz günlerde toplanan AB Liderler Zirvesi’nden yaptırım kararı çıkmasa da birlik, Mart 2021’de düzenlenecek olan toplantıda yaptırım kararı alınabileceğine dair bir sinyal verdi.

“DİPLOMASİ VE LOBİ KANALLARI KULLANILMALI”

Uzun süredir ciddiyetini koruyan Doğu Akdeniz gerginliği sürerken, AB’nin yaptırım sinyali vermesinin ardından Enerji Ekonomisi Derneği (EED) Başkanı Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu, yaptırım olasılığına ilişkin İndependent Tükçe’ye açıklamalarda bulundu. "Almanya'nın ağırlığını koymasıyla Yunanistan ve Fransa'nın Türkiye'ye karşı yaptırımların genişlemesi hayali bu zirvede gerçekleşmedi" diye Kumbaroğlu, Mart 2021'e kadar Ankara'nın çok daha proaktif bir yaklaşım ortaya koyması gerektiğini dile getirdi.

Önümüzdeki ayların bu anlamda son derece kritik olduğuna işaret eden Kumbaroğlu'nun üzerinde durduğu en önemli konulardan biri ise Ankara'nın bu süre zarfında AB ülkeleri nezdinde diplomasi ve lobi kanallarını işleterek haklılığını anlatması.

"CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'IN KONFERANS ÇAĞRISI ÇOK ÖNEMLİ"

Bunları yaparken bir yandan da Akdeniz'de deniz yetki alanlarının hukuki temelini geliştirecek adımlar atılmasının önemine vurgu yapan Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu, “Çözüm diplomasinin yetkinliği ve etkinliği ile doğrudan ilişkilidir. Çözüm noktasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın diyalog ve diplomasiye açık olduğumuzu belirten açıklamasını önemli buluyorum. Bilindiği üzere bu açıklamalar yapılırken Doğu Akdeniz'e kıyıdaş tüm bölge ülkelerinin ve Kıbrıs Türklerinin yer alacağı bir konferans önerisi olarak ortaya konmuştu ki, bence bu son derece kritik, Akdeniz düğümünün çözümüne yönelik önemli bir hamle olur. Bu süreçte Türkiye, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konferans çağrısını iyi işlemeli, inisiyatif üstlenmeli ve organizasyona ilişkin net girişimlerde bulunmalı” ifadelerini kullandı.

ENERJİ ZEYTİN DALI OLABİLİR

EED Başkanı Kumbaroğlu, Türkiye ile AB ülkelerinin arasındaki krizi çözebilecek yegane konunun ‘enerji' olduğu görüşünde.

Olası bir konferansta da Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve bu kaynakların Avrupa'ya nasıl götürülebileceği konusunun ana gündem maddeleri içerisinde olması gerektiğinin altını çizen Gürkan Kumbaroğlu, çözüm senaryosuna ilişkin şunları söyledi:

Türkiye'nin doğu ile batı arasındaki enerji naklinde ne denli hayati bir rolü olduğunu iyi anlatabilmesi, aslında Avrupa'nın çıkarlarının da bizim üzerimizden geçtiğini karşı tarafa net bir şekilde aktarabilmesi lazım. Mevcut krizin sürmesi halinde her iki taraf da ciddi zararlar görebilir. Eğer enerji bir 'zeytin dalı' olarak kabul edilir ve karşılıklı adımlar gelirse hem Ankara'nın hem AB'nin kazanacağı çok şey var.