100 maddelik yeni anayasa önerisinde hangi değişiklikler var?

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 100 maddelik yeni anayasa önerisine ilişkin çalışmayı tamamladıklarını açıkladı. "Cumuhriyet'in 100'üncü yılında 100 maddelik Yeni Anayasa" vizyonuyla hazırlanan yeni anayasanın değişik önerisinde, değiştirilemez maddelerinin korunduğu belirtiliyor. Peki, 4 bölüm 100 maddeden oluşan yeni anayasa önerisinde hangi değişiklikler var?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçtiğimiz aylarda sürpriz bir “yeni anayasa" çağrısında bulunması üzerine, Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, yeni bir anayasa önerisi hazırladıklarını açıkladı.

Türkiye'nin 1982'den bu yana geçerli olan anayasasında bazı maddelerde değişikliklere gidilmesinin elzem olduğunu belirten Devlet Bahçeli, şu ifadeleri kullandı: 

Darbeci bir özelliğe sahip ve parlamenter sistemin mantığına göre yapılmış mevcut anayasa ile 15 Temmuz hain darbe teşebbüsü sonrası yönetim hayatımıza giren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, yani Türk Tipi Başkanlık Modeli arasında onarımı, tamiri ve telafisi imkansız bir çelişki ve uyumsuzluk yumağı söz konusudur. Bu çelişkinin yeni bir anayasa marifetiyle süratle aşılması acildir, elzemdir.

4 BÖLÜM 100 MADDEDEN OLUŞUYOR

"Cumuhriyet'in 100. yılında 100 maddelik Yeni Anayasa" vizyonuyla hazırlanan anayasa, MHP’nin ittifak ortağı AK Parti’ye sunulacak.

MHP’nin yeni anayasa önerisi "Başlangıç, Genel Esaslar, Temel Hak ve Ödevler, Cumhuriyetin Temel Organları ve Son Hükümler" şeklinde 4 bölüm 100 maddeden oluşuyor. Peki, MHP’nin hazırladığı dört bölümden oluşan yeni anayasa değişikliği teklifinde, şimdiki anayasadan farklı neler olacak?

TBMM’DE ARABULUCULUK MİSYONU

Yeni anayasa değişikliğiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM), 100 yıl önceki kuruluş anlayışı olan "Milli birliği sağlama" misyonun güçlendirilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda TBMM Başkanı'na atfedilen "tarafsız" anlayışına ‘’arabulucuk’’ işlevide ekleniyor.

Ayrıca yapılacak yeni düzenlemelerle birlikte, Milletvekillerinin dokunulmazlığıyla milletvekilliğinin düşme sebeplerine dair belirsizlikler gideriliyor.

‘’KURUMSALLAŞMIŞ BAŞKANLIK SİSTEMİ’’ ANLAYIŞI

Devleti yürütme organı, ‘’başkan ve idare’’ şeklinde düzenleniyor ve başkanlık sisteminin "kurumsal yapıya" kavuşturulması planlanıyor.

Türkiye’de 2017 referandumuyla yapılan anayasa değişikliğinde 18 maddede de değişikliğe gidilmişti.

Bununla birlikte Cumhurbaşkanı ile birlikte iki Cumhurbaşkanı Yardımcısı seçilmesi öngörülüyor. Başkanlık kabineside anayasal statüye dahil edilirken, Başkanlık Hükümet Programı'nın Meclise sunulması yöntemi getiriliyor. Başkanlık kararnameleri ile kanunların yetki alanları çatışmayacak şekilde düzenleniyor.

DİYANETE YENİ STATÜ 

Düzenlenen yeni anayasa teklifiyle birlikte, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın statüsünün değiştirilmesi planlanıyor. Söz konusu kurumun, "Türkiye Diyanet Kurumu" olarak yapılanmasının önü açılıyor.

TBMM’NİN YETKİLERİ ARTTIRILSIN ÖNERİSİ

Önerilen yeni anayasa teklifiyle şu anki anayasadan farklı olarak, TBMM'nin yetkilerinin artırılması isteniyor. TBMM için  "Türkiye Liyakat Kurumu" adı altında yeni bir yapılanma üzerinde çalışılıyor.

Diyanet ve TBMM’nin yanı sıra Merkez Bankası 'nın statüsü de anayasada düzenleniyor. Hakimler ve Savcılar Kurulu, "Yargı Yüksek Kurulu" adı altında düzenleniyor. Aynı zamanda avukatlık ve arabuluculuk mesleklerine de anayasal statü tanınıyor.

ANAYASA MAHKEMESİ YÜKSEK MAHKEME STATÜSÜNDEN ÇIKARILACAK

Anayasa Mahkemesi ise ‘’Yüksek Mahkeme’’ statüsünden çıkartılarak daha özel bir statüde düzenleniyor. Ayrıca yargıya ilişkin üye seçiminde TBMM'nin yetkileri genişletilirken, Anayasa'nın son bölümünde bulunan ‘değiştirilme usulü’ korunuyor.

Tüm bunların yanı sıra anayasa değişikliklerini halkoyuna sunma konusunda da TBMM'ye yetki veriliyor.