Singapur, Dang Humması'na karşı sivrisinekleri kullanıyor

Tüm dünyada tropikal ve subtropikal bölgelerde endemik olarak görülen, şiddetli grip benzeri semptomlara neden olan viral bir hastalık olan Dang Humması vaka sayısı Singapur'da her geçen gün artıyor. Sivrisinekler tarafından taşındığı tespit edilen hastalığa karşı bilim insanları yine sivrisinek kullanarak çözüm bulmaya çalışıyor.

Singapur'da tropik dang hastalığı vakalarının rekor seviyeye ulaşması sonrası yetkililer sivrisineklerin yaydığı dang virüsüyle yine sivrisinekleri kullanarak mücadele etmeye çalışıyor.

Tüm dünya Covid-19 ile etkin mücadelesini sürdürürken, dang virüsü nadir olarak ölümcül olsa da enfekte olmuş sivrisineklerce taşınıyor ve insanlara bulaştırılıyor.

Sivirisnekleri salan özel bir cihaz ise düğmesine basıldıktan sonra açılan kapağından laboratuvarda büyütülmüş 150 erkek sivrisineği doğaya salıyor. Singapur'un özel olarak ürettiği bu erkek sivrisinekler doğaya salındıktan sonra dişi sivrisineklerle çiftleşiyor ancak dişiler üreyemiyorlar.

Çünkü bu erkek sivrisinekler dişilerin yumurtalarının çatlamasını önleyen bir bakteri taşıyor. Adını bu bakteriden alan "Wolbachia projesini" yürüten yetkili Ng Lee Ching bu sineklerin vahşi doğadaki erkeklerle rekabet etmesini ve dişilerle çiftleşerek sivrisinek nüfusunu yavaş yavaş azaltmayı hedefliyor.

Ching, Singapur'un bazı bölgelerinde bu teknikle sivrisinek nüfusunu yüzde 90 oranında azaltmayı başardıklarını da söyledi.

5,7 milyon nüfuslu küçük ada ülkesi Singapur'da bu yıl 26 bin dang vakası görüldü Bu 2013'te kaydedilen rekor yıllık rakam olan 22 bini geçti. Üstelik 2020'nin bitmesine daha 4 ay var.

DANG HUMMASI NASIL BULAŞIR?

İnsanlara sivrisinek aracılığıyla bulaşan Dang Humması, kuluçka döneminde hafif ateş ile kendini gösterirken, kemik ağrılarına neden olması nedeniyle ’kırık kemik humması’ olarak da biliniyor. Dang Humması ileri aşamalarda hayati tehlike barındırıyor.

Yüksek ateşin iç kanama ve şoka yol açtığı dang hummasından ülkede bu yıl y20 kişi hayatını kaybetti. Karşılaştırma yapılırsa 56 binden fazla Kovid-19 vakasının görüldüğü ülkede resmi rakamlara göre 27 kişi yeni tip koronavirüs nedeniyle öldü.

Ülkede şu anda görülen dang humması salgınlarına, normalden farklı zamanda yaşanan yağışlar ve pandemi nedeniyle inşaat alanları gibi bu hayvanların ürediği yerlerin rahatsız edilmeden bırakılması gibi faktörlerin hastalığın yeni bir alt türünün birleşmesinin yol açtığı tahmin ediliyor.

Yetkililer Dang humması riskinin yüksek olduğu düşünülen bölgelerde her hafta burada yaşayan her kişi başına 6 erkek sivrisinek bıraktıklarını da belirtti.

Independent Türkçe'nin Reuters'ten aktardığı habere göre, benzer bir strateji Avustralya'da başarılı olsa da bazı uzmanlar bunun yoğun kentsel nüfusa sahip Singapur'da bazı engellerle karşılaşacağını vurguluyor. Singapur Ulusal Üniversite Üniversitesi'nden üst düzey danışman Paul Tambyah "Adayı bu sivrisineklerle doldurmanız gerekiyor ve insanlar buna öfkeleniyor. Onlar bu sivrisinekleri dişi mi erkek mi ayırt etmeden kovalayacaklardır" dedi.