Covid-19'da ölüm riski tespit edilebilir mi?

Dünya Covid-19 ile mücadelesini sürdürürken, her geçen gün virüse dair yeni bir teknoloji de gündeme geliyor. Son araştırma da İngiltere'den geldi.

Johns Hopkins Bloomberg Halk Sağlığı Fakültesi'nden araştırmacılar, insanların Kovid-19'dan ölme risklerini belirlemelerini sağlayan online bir hesap makinesi geliştirdi.

Kovid-19'un her insanı farklı etkilediği görülürken sunulan yeni araç, kişinin yaşı, etnik kökeni ve öncesinde taşıdığı sağlık sorunları gibi faktörleri analiz ederek virüsle temas halinde ölüm riskini hesaplıyor.

Gelişmeyle ilgili hazırlanan internet sitesinde, "Bu araç, çeşitli yatkınlık faktörlerine ilişkin en iyi ve kamuya açık mevcut risk bilgilerini kullanarak bireylerin Kovid-19 kaynaklı ölüm risklerine dair kişiselleştirilmiş bir değerlendirme sunuyor" açıklaması yer alıyor.

ABD'de henüz enfekte olmamış bireylerce kullanılması amaçlanan hesap makinesi işlem yapmaya, kullanıcılardan yaş, posta kodu, kendilerini en yakın tanımladıkları ırk ya da etkin köken, doğumda atanmış cinsiyet, boy ve kilo bilgilerini girmelerini isteyerek başlıyor.

Chelsea Ritschel'in Independent Türkçe'de yer alan haberine göre, daha sonra bireylerden sigara içip içmediklerini belirtmelerini isteyen araç ardından kullanıcılara astım, hipertansiyon veya diyabet gibi daha önceden mevcut bir hastalık teşhisi konup konmadığını soruyor.

Soruların tamamlanmasıyla birlikte hesap makinesi kullanıcıların risk kategorisini şunlardan biri olarak belirliyor: Ortalamaya yakın veya ortalamanın altında, orta derece yüksek, önemli ölçüde yüksek, yüksek veya çok yüksek.

Hesap makinesi, risk seviyesinin doğru biçimde tespitini sürdürmek adına topluluk ve eyalet düzeyinde çıkarılan istatistikleri birleştirmek için haftalık olarak güncelleniyor, bu da kullanıcılara daha geniş bir görünüm sağlıyor.

Çalışmanın başyazarı olan, Bloomberg biyoistatistik ve genetik epidemiyoloji Ordinaryüs Profesörü Nilanjan Chatterjee yaptığı açıklamada, "İnsanlar örneğin obezite veya diyabet gibi önceden mevcut sağlık sorunlarında daha yüksek risk altında olduklarını genel olarak anlayabilse de, hesap makinemiz sayesinde artık risklerini birçok faktörün de hesaba katıldığı bir şekilde görebilecekler" dedi.

Geliştirilen aracı Nature Medical adlı hakemli dergide yayımladıkları bir makaleyle sunan araştırmacılara göre bu hesap makinesi, ölüm riski en yüksek kişileri belirleyerek aşıyı öncelikle kimlerin olacağının karar verilmesinde de hayati rol oynayabilir.