Covid-19 ve vitaminler: Gıda takviyesi şart mı?

DSÖ tarafından pandemi olarak kabul eden Kovid-19 salgınından korunmak için alınacak önlemlerin başında bağışıklık sistemini güçlü tutmak geliyor. Herkes bağışıklık sistemini güçlendirecek yollar ararken, ek gıda takviyeleri-vitaminler koronavirüsün seyrini hafifletmek için umut verici bir aday gibi görünüyor. Peki, bu ne kadar doğru?

Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını can almaya devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafında pandemi olarak kabul edilen bu salgından korunmak isteyen bireyler bağışıklık sistemlerini güçlü tutabilmek adına vitaminler ve mineraller gibi mikro besin kaynakları kullanıyor. Hal böyle olunca da dünyanın dört bir yanındaki birçok araştırmacı, mikro besinlerin bilinçli bir şekilde kullanıldığında, Covid-19 enfeksiyonunun seyrini hafifletip hafifletemeyeceğini, ciddi sonuçları ve hatta hastaların ölümünü önleyip önleyemeyeceğini yoğun şekilde araştırıyor.

BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR NE DİYOR?

D vitamini, en popüler araştırma konularından biri. Yayınlanan araştırmaların bazıları çok umut verici görünüyor. Örneğin İspanyol göğüs hastalıkları uzmanı Marta Castillo'nun çalışmasına göre, sonuç bir hayli iyimser. Çalışmaya göre; D vitamini verilen 50 korona hastasından sadece biri yoğun bakım ünitesine alındı. D vitamini verilmeyen deneklerin ise yüzde 50'sinin yoğun bakıma ihtiyacı vardı.

Ancak araştırmada, bazı risk faktörlerini listeliyor ve önceden var olan belirli rahatsızlıklardan (örneğin tip 2 diyabet) kaç hastanın muzdarip olduğu hakkında bilgi veriyor. Yüksek tansiyon hastalarındaki fark daha da büyüyor: D vitamini verilmeyen katılımcıların yüzde 57'si yüksek tansiyon hastasıydı. Diğer grupta, deneklerin sadece yüzde 24'ünde yüksek tansiyon vardı. Araştırmayı değerlendiren uzmanlar, ‘‘Covid-19 söz konusu olduğunda, hem diyabetin hem de yüksek tansiyonun şiddetli bir seyri destekleyen risk faktörleri olduğunu biliyoruz," diyor. 

Yani metodik olarak bu kadar tutarsız şekilde yapılan bir araştırma, kontrol grubundaki deneklerin D vitamini eksikliğinden mi yoksa önceden ciddi hastalıkları olduğu için mi daha sık yoğun bakıma alınmak zorunda kaldıkları sorusunu yanıtlamıyor.

GIDA TAKVİYELERİ NE KADAR GEREKLİ?

Mikro besinlerin hastalıklardan korunmada ne kadar önemli olduğu sorusuna ek olarak, bağışıklık sistemimiz için sağlıklı gıda tüketiminin tek başına yeterli olup olmadığı  veya bağışıklık sisteminin kusursuz işlemesi için gıda takviyesine ihtiyaç duyulup duyulmadığı konusu da sürekli tartışılıyor. Cevap ise, duruma göre değişiklik gösteriyor. Prof. Wagner, "Prensip olarak, beslenme ihtiyaçlarınızı günlük doğal gıdalarla karşılamanızı tavsiye ederim" diyor.

Bununla birlikte, aşırı kilolu insanların oranının giderek artması, sağlıklı bir beslenmenin -mümkün olduğu halde- pratikte çoğu kez başarıyla uygulanamadığını gösteriyor. Wagner, "Obez insanlar genellikle yüksek enerji yoğunluğuna sahip olan, ancak yalnızca birkaç mikro besin içeren gıdaları tüketiyor" diyor. Martin Smollich, "Beslenme Tıbbı" adlı ihtisas blogunda şunları yazıyor: "D vitamini eksikliği, Covid -19 riskini artıran hastalıklarda ve yaşam koşullarında yoğun şekilde ortaya çıkar; yani yaşlılarda, obezlerde veya tip 2 diyabet hastalarında."

 

YAŞLILAR VE KRONİK HASTALARIN BESİN İHTİYACI DAHA FAZLA

Daha sağlıklı yaşam için dengeli beslenmeye önem verilmesi, özellikle yaşlılar ve kronik hastalar gibi bazı risk gruplarının menfaatine olabilir. Prof. Anika Wagner, "Bağışıklık sisteminin özellikle yaşlılıkta çok iyi çalışmadığını ve D vitamini sentezinin de azaldığını biliyoruz" diyor. Burada belki gıda ve vitamin takviyeleri üzerinde düşünmek gerekebilir.

Federal Risk Değerlendirme Enstitüsü (BfR), yaşlı ve kronik hastalığı olan insanlar için, özellikle de bu insanlar bakıma muhtaçsa D vitamini takviyesi öneriyor.