Covid-19 aşısında öncelik kimin olacak?

Dünyanın dört bir yanındaki bilim insanları, Covid-19 pandemisine çözüm olabilecek aşıyı geliştirebilmek için yoğun çaba sarf ediyor. Ancak başarılı olduğu tespit edilen aşının dağıtımında önceliğin hangi ülkelerde olacağı ve aşı kuyruğunda bekleyen ülkelerin sıralamasının neye göre belirleneceği oldukça merak ediliyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın "Aşı için para veriyorsam öncelik Amerika'nın olur" sözlerine tepki yağıyor…

İlk kez Çin’in Wuhan kentinde görülen ve tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 pandemisi can almaya devam ediyor. 'Worldometer' internet sitesindeki son verilere göre virüse yakalanan kişi sayısı 5 milyon 599'a ulaşmış durumda. Virüsün yol açtığı bu ekonomik, sosyal ve sağlık krizinden kurtulmanın tek yolu ise, koronavirüsü etkisiz hale getirecek aşının bir an önce geliştirilmesi.

Dünyanın dört bir yanındaki bilim insanları, bu salgınının çözümü olabilecek aşıyı geliştirebilmek için yoğun çaba sarf ederken, büyükten küçüğe birçok ulus devletler de ellerindeki imkanları seferber ediyor. Ancak hal böyle olunca neredeyse bir yarışa dönen aşı çalışmaları bazı soruları da beraberinde getirdi. 

TRUMP: ÖNCELİK AMERİKA'NIN OLACAK!

Son günlerde 'başarılı olduğu tespit edilen aşıda öncelik kimin olacak?' sorusu gündemde. ABD Başkanı Donald Trump'ın "Aşı için para veriyorsam öncelik Amerika'nın olur" sözlerinin ardından Fransız Sanofi firması da ABD'ye öncelik vereceğini açıkladı. Sanofi CEO'su Paul Hudson "ABD hükümetinin risk alıp şirkete yatırım yapması nedeniyle en büyük sipariş hakkına sahip olacağını" söylese de Fransa hükümetinden gelen tepkiler üzerine bu açıklamadan geri adım attı.

Ayrıca Avrupa Birliği (AB) Komisyonu’da koroanvirüse karşı geliştirilecek aşıya erişimde ülkeler arası farklılık olmaması gerektiğine vurgu yaparak tepkisini dile getirdi. AB Komisyonu sözcüsü, aşının küresel bir kamu malı olması, aşıya erişimin de "adil ve genel" olması gerektiğini belirtti. Açıklamada dayanışma ve sıkı bir koordinasyonun hastalığa karşı en etkili ve en güvenli yanıt olacağı vurgulandı. 

7,4 MİLYAR EURO’LUK AŞI YARDIMINA ABD KATILMADI

Öte yandan AB Komisyonu'nun önderliğinde koronavirüse karşı küresel mücadele için Mayıs ayı başında, küresel bir video konferans düzenledi. Zirvede 40 ülke ve kişi, aşı çalışmalarında kullanılmak üzere 8 milyar dolar bağış sözü verdi. ABD ise bu ülkeler arasında bulunmuyordu.

DAĞITIM NASIL YAPILACAK?

Bilim insanları virüsün ilk görüldüğü günden bu yana aşının geliştirilmesinin en az bir yılı bulacağını belirtiyor ve bu süreçte aşının dağıtımı için sıra oluşmaya başlayacağını söylüyor. Ancak Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’nün bu konuya dair yapmış olduğu resmi bir açıklama henüz yok.

Observer'a konuşan İngiltere Sağlık Bakanlığı'nın bağışıklık birimi eski başkanı David Salisbury konu hakkında, ‘‘DSÖ’nün Trump'a, istediği aşılardan yalnızca onda birini alabileceğini söylediğini düşünebiliyor musunuz? Tabi ki, kimin Amerika'nın ihtiyacı olan miktarlarda aşı üretebileceğine bakacak ve hiçbir aşının ülkenin dışına gönderilmesine izin vermeyecek. Bu yaşanacak’’ diyor.

Koronavirüse karşı aşı üretimi için hem sektör temsilcileri hem de uzmanlar bu sürecin mümkün olduğunca adil şekilde yönetilmesi gerektiği konusunda hemfikir. Bilim İnsanları DSÖ’nün bu belirsizliğe bir an önce çözüm üretmesini bekliyor.