Covid-19 aşısı Kasım ayına yetişecek mi?

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Covid-19 aşısının 3 Kasım'daki seçimlerden önce hazır olabileceğini söylemişti ancak aşı geliştirmede en fazla yol kateden firmanın bu süreçte denemelerini durdurması, çalışmaların sekteye uğramasına neden oldu. Peki aşı çalışmalarında son durum ne? Rus aşısının 3.faz klinik deneyleri Türkiye'de mi yapılacak?

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Covid-19 aşısının 3 Kasım'daki seçimlerden önce hazır olabileceğini söylemişti. Ancak aşı geliştirmede en fazla yol kateden ve Oxford Üniversitesi ile ortak çalışma yürüten AstraZeneca firması,üçüncü ve son aşamada bir deneğin hastalanması üzerine aşı geliştirme sürecine ara verdi. Firmanın bu süreçte denemelerini durdurması, çalışmaların sekteye uğramasına neden oldu.

 ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü Başkanı Dr. Francis Collins, ABD Kongresini bilgilendirdiği konuşmasında askıya alma kararının aşı çalışmalarının aceleye getirilmeyeceğini gösterdiğini söyleyerek politik çıkarlar için insan sağlığının riske atılmayacağını ima etti. ABD'de, hükümete bağlı sağlık otoritelerinin güvenilirliği tam teyit edilmeden seçimler öncesi politik çıkarlarla herhangi bir aşıya onay vermesinden endişe edenler var.

AŞIYI KİM ONAYLIYOR?

Bununla birlikte bilim dünyasına göre aşının kasım ayı başına yetişmesi imkansız. Zira bir aşının tüm yetkili mercilerden onay alıp piyasaya sürülmesi aylar hatta yıllar alabiliyor. ABD'de, bu süreçte son sözü devlete bağlı Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) söylese de, son aşamaya gelinmesi için hükümetle veya ilaç firmaları ile ilişkisi olmayan bağımsız bilim insanlarından oluşan bir heyetin onayından geçmesi gerekiyor.

Aşı denemelerinin son klinik deneylerine en az 30 bin kişinin katılması gerekiyor. Deneklerden yarısına gerçek aşı, diğer yarısına ise placebo denen ve hiçbir etkisi olmayan madde veriliyor. Bu etapta ne ilaç firması ne de denekler kimin gerçek aşıyı olduğunu bilmiyor. Bu bilgi, aşının güvenilirliğini araştıran bağımsız heyette bulunuyor. Söz konusu heyet, aday aşının yüzde 50'den fazla etkili olacağından emin olmadan FDA ile bağlantıya geçmiyor.

Bu sürecin, en fazla ilerleme kateden şirket çalışmalarına devam etse bile 8 hafta içinde tamamlanmasına imkansız gözüyle bakılıyor.

RUSYA’DAKİ AŞININ 3. FAZ KLİNİK DENEYLERİNE TÜRKİYE’DE İZİN VERİLEBİLİR

Öte yandan Türkiye'de de iki aşının 3. klinik deneylerinin başladığı Sağlık Bakanı Fahrettin Koca tarafından aktarıldı. Koca, "Almanya'daki aşı çalışmasında 3'üncü faza kadar gelindi. Bu çalışma Türkiye'de de başladı. Dosyasının yeterli olduğunu ve 3'üncü fazdan önceki klinik ve klinik öncesi denemelerin başarılı olduğunu gördük" dedi.

Türkiye'de 3'üncü faz denemelerine izin verilen diğer aşının ise Çin'de geliştirilen Sinovak aşısının olduğunu aktaran Koca, "Rusya'daki aşının 3'üncü faz çalışmasına Türkiye'de izin verebiliriz" dedi.

Covid-19 pandemisinin Türkiye’de özellikle orta Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’daki seyri bir hayli endişe verici. Hasta artışının yaşandığı illere Van, Muş, Bitlis ve Hakkari'nin de eklediğini söyleyen Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Türkiye genelindeki yatak doluluk oranının ise şu an yüzde 52, yoğun bakım doluluk oranının yüzde 67, solunum cihazı doluluk oranının da yüzde 32 olduğunu duyurdu.