Covid-19 aşı çalışmaları ne durumda?

Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 pandemisi can almaya devam ederken, dünyanın dört bir yanındaki bilim insanları ve aşı firmaları, uzun süredir koronavirüs salgınının çözümü olabilecek aşıyı geliştirebilmek için yoğun bir çaba sarf ediyor. Peki aşı çalışmalarında son durum ne? Koronavirüs aşısı ne zaman çıkacak?

Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 pandemisi can almaya devam ederken, dünyanın dört bir yanındaki bilim insanları ve aşı firmaları, uzun süredir koronavirüs salgınının çözümü olabilecek aşıyı geliştirebilmek için yoğun bir çaba sarf ediyor.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 14 Temmuz itibarıyla Covid-19'a karşı 140 aşı adayı geliştirme, 23 aşı adayı ise klinik deneme safhasında bulunuyor.

KLİNİK DENEMELER 3 AŞAMADA YAPILIYOR

Potansiyel bir aşının yaygın kullanılabilmesi için üç aşamada insanlar üzerinde test edilmesi gerekiyor. Birinci aşama klinik denemelerde az sayıdaki sağlıklı denek üzerinde aşının güvenli olup olmadığı ve olası yan etkileri araştırılıyor. İkinci aşamada, güvenilirliği doğrulanan aşının etkinliği 100’den fazla denek üzerinde test ediliyor. Son aşamada ise aynı işlem, birkaç bin denekle tekrarlanıyor. Tüm bu süreç, aylar ve hatta yıllar alabiliyor.

AVUSTRALYA VE KANADA'DA İKİ AŞI ADAYI DENENMEYE BAŞLANDI

Öte yandan Avustralya ve Kanada'da iki yeni tip koronavirüs aşı adayının insanlar üzerinde test edilmeye başlandığı bildirildi. "Clinicaltrialsarena.com" internet sitesinde yer alan haberlere göre, Avustralya'da Queensland Üniversitesi, Kanada'da biyolojik ilaç firması Medicago, Covid-19'a karşı bağışıklık sağlamayı amaçlayan aşı adaylarının birinci aşama klinik denemelerine başladı.

Avustralya'da Queensland Üniversitesi araştırmacılarının, İngiliz Milletler Topluluğu Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Kurumu (CSIRO) ve biyoteknoloji şirketi CSL ve ilaç şirketleri Patheon ve Cytiva işbirliğinde geliştirdiği aşı adayının testlerine, klinik hizmetler sağlayan Nucleus Network şirketinin Brisbane şehrindeki kliniğinde start verildi.18 ila 55 yaşlarındaki 120 sağlıklı gönüllünün katıldığı denemede deneklere ilk dozlar uygulandı.

Katılımcıların deney ve kontrol grubuna ayrıldıkları denemede deneylerin bir kısmına placebo niteliğinde etkisiz dozlar uygulanarak asıl aşının uygulandığı deneklerle karşılaştırma yapılacak. Aşının güvenliğinin sınandığı birinci aşama denemenin üç ay içinde sonuçlandırılması hedefleniyor. Deneme başarılı olursa aşı ikinci aşamada daha geniş bir denek grubu üzerinde test edilecek.

Avustralya'da bu ay başında Güney Avustralya eyaletinin başkenti Adelaide'da bir başka aşı adayı için klinik denemelere başlanmıştı.

3 FARKLI DOZDA AŞI UYGULANACAK

Kanada'da ise ilaç firması Medicago ve biyoteknoloji şirketi Dynavax iş birliği ile geliştirdiği bir diğer aşı adayı, Quebec eyaletinde insanlar üzerinde test edilmeye başlandı.

Aşı adayı, Medicago'nun bitkisel kaynaklardan ürettiği "Koronavirüs Benzeri Madde" (CoVLP) ile Dynavax'ın başka aşılarda da kullanılan "CpG 1018" adlı güçlendirici bileşeni içeriyor. Güçlendirici bileşen, aşının ana maddesi olan antikor üreten antijenin bağışıklık etkisini arttırmayı hedefliyor. 18 ila 55 yaşları arasındaki 180 sağlıklı gönüllünün katıldığı birinci aşama denemede deneklere üç farklı dozda aşı uygulanacak. Deneme aşının güvenliğinin yanı sıra, deneklerin doz toleransını ve aşı adayının bağışıklık etkisini değerlendirmeyi amaçlıyor.