Coronavirüs dünyayı krize sürükler mi?

Global piyasalarda coronavirüsün yarattığı tedirginlikle satış baskısı sürerken, piyasalar negatif şekilde etkilenmeye devam ediyor. Uzmanlara göre, Çin’den ABD ve Avrupa’ya yayılan virüs bir an önce önlenemezse dünyayı büyük bir krize sürükleyebilir.

Çin’in Wuhan kentinde teşhis edilen yeni ''coronavirüs'', önce diğer vilayetlere sonra Asya, ve nihayetinde de ABD ve Avrupa’ya yayılmaya başladı. Beijing’in tıbbi kapasitesinin salgınla başa çıkamayacağı görülürken, yeni yıl tatili uzatıldı ve Çin ekonomisi bir miktar zarar görmeye başladı. Eğer tüm dünyaya yayılan corona virüsü krizi böyle devam ederse Çin'in ekonomik büyümesi olaydan yüzde 1.2 puan etkilenecek.

DÜNYA EKONOMİSİ NASIL ETKİLENİR?

Çin’deki karantina bölgelerini baz aldığımızda ve olayın ekonomik boyutlarını incelediğimizde Çin’deki bazı tatil faliyetlerinde yüzde 28’den yüzde 46’ya kadar bir daralma söz konusu. Asıl tehlike ise, hastalığın Asya’da 'ikinci bir merkez' tutup buradan yeni yayılma yolları bulması ve daha hızlı mutasyona uğraması. Böyle bir durumda, perakende, eğlence ve yeme-içme sektörüde de kısa zaman içinde ciddi daralmalar yaşayacak.

Nitekim çok sayıda kişi bu salgına yakalanmışsa iş gücü sorunlarında artışlar yaşanmaya başlanacak. Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin’in büyümesinde yaşanacak bir sapma da, dünya ekonomisi ve ticareti için ciddi bir risk unsuru oluşturacak. Öyle ki, böyle bir durumdan Çin’in iş yaptığı tüm ülkeler etkilenecek.

Çin, Almanya’dan sermaye malları, Güney Kore’den yazılım, Latin Amerika’dan ham madde alan bir ülke bu sebeple Çin’de yaşanabilecek bir gerileme tüm dünyayı vuracak ve etkisi altına alacak. Ayrıca Asya ülkelerinin dünyanın birçok bölgesine yaptığı ihracatlarda yaşanacak bu krizden nasibini alacak.

Ekonomik daralma gerçekleşmeye başladığında önem kazanacak bir diğer husus ise, Gayri safi yurt içi hasıla (GSYH). Kişi başına düşen milli gelirde düşüşler yaşanması tüketimi oldukça düşürecek. Uzmanlara göre son yıllarda dünyayı hizmetler ve bireylerin kişisel harcamaları ayakta tutuyor. Kişilerin harcama davranışları bozulduğu anda ağır bir zarar ile karşılaşılabilir.

PİYASALARDA TEDİRGİNLİK SÜRÜYOR

Genel risk iştahında görülen düşüşle birlikte TL varlıklarda da kayıplar yaşanıyor. Dolar kuru dün akşam 5.97'yi test ettikten sonra bu sabah 5.9650 civarında işlem görüyor. Dün küresel piyasalarda dolara olan talebin artmasıyla son 3 haftanın en yüksek seviyesi olan 5.9731'i gören dolar/TL, günü önceki kapanışa göre yüzde 0.3 değer kazancıyla 5.9603'ten tamamladı.

Dolar/TL, bugüne yükselişle başlamasının ardından 5.9650'den işlem görüyor. Euro/TL yüzde 0.2 artışla 6.5760'tan, sterlin/TL yüzde 0.1 artışla 7.7660'tan satılıyor. Euro/dolar paritesi, analistlerin destek olarak nitelendirdiği 1.10'un hemen üzerinde işlem görüyor. Dolar endeksi ise dün yaklaşık 2 ayın en yüksek 98.2 seviyesini görmesinin ardından şu dakikalarda 98.0 seviyesinde bulunuyor. Sterlin/dolar, önceki kapanışın hemen altında 1.3015 seviyesinde.