Çok geç olmadan dış politika belirlenmeli

ABD Başkanı Donald Trump'ın da onayıyla İsrail, işgal altındaki Batı Şeria'nın büyük bir kısmını temmuz ayında ilhak etmeye hazırlanıyor. Demokrat Başkan Adayı Joe Biden söz konusu işgal girişimini kabul kabul etmemeli.

Cihan ABİ / iNTELL4 

Bir Joe Biden başkanlığına yapılacak ilk dış politika mücadelesi, tek bir genel seçim oyu yapılmadan çok önce ortaya çıkabilir. İsrail’de bu hafta kurulan yeni ulusal birlik hükümeti, Temmuz yayında işgal altındaki Batı Şeria’nın büyük bölümünü işgal ederek yoluna devam etmeyi planlıyor. Eski ABD başkan yardımcısının böyle bir işgal girişimi hakkında söyleyecekleri önemli olacaktır. Eski başkan yardımcısı ilhakın gerçekleşmesini engelleyemeyebilir ama kullanacağı ifadeler İsrail’in dış politikası ve ABD-İsrail ilişkilerinin gelecekteki seyrine ilişkin bilgi verebilir.

İsrail’de yeni hükümetin kurulası çok uzun zaman aldı. 3 sonuçsuz seçim ve haftalarca süren müzakerelerin ardından kurulan ittifak hükümeti, Likud Partisi lideri Benjamin Netanyahu ve Eski Genelkurmay başkanı Benny Gantz arasında imzalanan anlaşma sonrasında kuruldu. Gantz’in başbakan yardımcılığı, önemli bakanlıkların kontrolünü ve 18 ay içinde Netanyahu'dan başbakanlık görevini devralacağına dair anlaşmada şart koşuldu.

BENNY GANTZ İLHAKIN ÖNÜNÜ AÇTI

Seküler olan ve bölgede iki devletli çözümü savunup ilhaka karşı çıkan Gantz, pazarlık kozunu önceden terk etti. Sağcı partilerle bir araya gelmeyeceğini dile getiren Gantz, 3 seçimin ve korona virüs salgının ardından Netanyahu ile birlik hükümeti kurmaya yanaştı. Gantz’in birlik hükümeti kurması, ilhak sürecinde Netanyahu’nun elini daha da güçlendirdi.

Netanyahu’nun ilerleme niyeti konusunda pek şüphe yok. ABD Başkanı Donald Trump’un Orta Doğu ile ilgili her basın açıklamasında İsrail’e ve Netanyahu’ya arka çıkması, İsrail’in bölgedeki uluslararası hukuk tanımaz tavırlarına cüretkâr olmasına neden oluyor. Ayrıca son açıklanan sözde Barış Planı Anlaşması’nda ilhakı öngörülen bölgelerin acilen ilhak edilmesi gerektiği de dile getirilmişti.

BİDEN İLHAKI SINIRLANDIRABİLİR

Trump yönetiminin tam destek verdiği işgal planının tam karşısında Biden devreye giriyor. Biden 1 Temmuz'da başkan olmayacak ama Netanyahu'nun ne yaptığı, Gantz'ın tutumu ve Arap ülkelerinin tepkileri üzerinde bir etki yaratabilir. Biden ilhaka karşı olduğunu çoktan ifade etti, ama şimdi nerede durduğunu ve başkan olsaydı ne yapacağını yazarak, İsrail'i böyle sineye çekilecek bir adımla ilerlemeden önce iki kez düşünmeye ikna etmek ya da en azından kapsamını sınırlamak için eşsiz bir konumda olabilir. En azından Biden, seçilirse politikalarının ne olacağının sinyalini verebilir.

Biden’in ilk adımı, İsrail’in uzun süredir devam eden bir arkadaşı ve destekçisi olarak neden ilhak edilmeye şiddetle karşı çıktığını açıklamak olmalıdır: çünkü iki devletli bir çözümü kaçınılmaz kılarak İsrail’in geleceğini demokratik, Yahudi bir devlet olarak tehlikeye atacaktır; çünkü İsrail'in Ürdün ile ilişkilerine zarar verecektir; çünkü uluslararası hukuka aykırıdır; çünkü Filistin halkının haklarını ve isteklerini görmezden geliyor; çünkü daha büyük bölgesel istikrarsızlık ve muhtemelen şiddetin habercisi olabilir.

Biden daha da ileriye giderek, yönetiminin sadece müzakere edilen toprak değişikliklerini desteklediğini ve ABD'nin ilhakı tanımasını geri çekmek için uzun süredir devam eden ABD politikasına sadık kalacağını beyan etmelidir. Bu tutumun netleşmesi, Biden'ın kazanması halinde ABD'nin nerede duracağı konusundaki belirsizliği ortadan kaldırırken, temmuz ayında Netanyahu'nun ilhak girişimini etkileyebilir.

Öte yandan Biden’ın yapabileceği bir diğer uygulama ise her yerde ve her şeye rağmen ABD’nin İsrail’e olan desteğinin sonlanacağını açıklamasıdır. Zira ABD kendi görüş ve çıkarları doğrultusunda hareket etmelidir. 2’inci bir devletletin çıkarlarına göre dış politikanın belirlenmesi işleri çığırından çıkarır.

Sonunda Biden, ABD'den değer ve çıkarlarıyla bağdaşmayan ilhak politikalarını sübvanse etmesinin istenmemesi gerektiğini açıklayabilir. Amerika Birleşik Devletleri İsrail'in güvenliğini desteklemeye devam ederken bile, Başkan Biden, ilhak edilen topraklarda harcanan paraları, Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerine yapılan harcamaları ABD kredi garantilerinden düşürme politikasına uygun olarak, ABD’nin cömert yardımlarından düşülmesinin yollarını araştırabilir.

***Freign Policy'den Türkçe'ye İntell4 tarafından çevrilmiştir.