Çin-Hindistan sınırında çatışma, bölgeye binlerce asker sevk edildi

Tarihsel bir sürece dayanan Çin ve Hindistan arasındaki sınır çatışmaları son dönemde yeninden alevlendi. 1988 yılından beri fiili bir çatışmaya dönüşmeyen sınır ihlalleri, 2017 yılından beri artarak devam ediyor. Dünyanın en uzun sınırını paylaşan Çin ve Hindistan, sınır ihtilafları yüzünden savaşacak mı? İhtilaflı sınırlar hangi bölgelerde? Sınıra yakın bölgelerde askeri hareketlilik var mı?

Dünyanın en uzun sınırını paylaşan Çin ve Hindistan arasında uzun süredir süregelen çatışmalar son dönemde patlak verdi. 3 bin 488 kilometreyle dünyanın en uzun sınırına sahip olan iki komşu ülke 1962 yılında kısa ama oldukça şiddetli bir savaş içerisine girmişti. Sınır çatışmaları yeni olmamakla birlikte sonlanmıyor da. Zira 2017 yılına kadar normal olan ‘sınır ilişkileri’ 1988 yılında Hindistan Başkanı Rajiv Gandhi ile Çinli meslektaşı Deng Şioping arasında varılan 1988 uzlaşmasıyla nispeten çözülmüştü. Fakat 2017 yılında patlak veren ve 2 ay süren Doklam Krizi, sınır tartışmaları tekrardan alevlendirmişti. Doklam kriziyle birlikte tekrardan gündeme gelen sınır çatışmaları o günden beri artarak devam etti. Hindistanlı yetkililerin açıklamalarına göre, Çinli askerler her yıl ortalama 300-400 civarı sınır ihlali yapıyor. Son olarak Çin'le Hindistan arasındaki tartışmalı Himalayalar sınırında son haftalarda tırmanan gerginlik, iki ülkenin bölgeye binlerce asker sevk etmesi ve tahkimat yapmasıyla yeni bir boyuta taşındı.

Uzun süredir var olan sınır ihlalleri önemsenmeyecek derecedeydi. Fakat son dönemde artan hareketlilikler tedirginlik verir boyutta. Çin ve Hindistan askerleri arasında 5 ve 9 Mayıs tarihlerinde Pangong Gölü ve Kuzey Sikkim'de yaşanan ve iki taraftan 100 kadar askerin yaralandığı olayların ardından Çin'in tartışmalı Ladakh sınır bölgesindeki hassas noktalara binlerce asker gönderip çadırlar kurduğu ve buradaki bir askeri üssünü genişletmeye başladığı öne sürüldü. Hindistan ordusunun ise Leh kentinde konuşlu piyade tümeninden bazı taburların da "teyakkuz bölgelerine" kaydırdığı belirtiliyor.

58 YILDIR TANSİYON ZAMAN ZAMAN YÜKSELİYOR

58 yıl önce Çin’in Hindistan’ın kuzeydoğusuna girmesiyle başlayan ve Pekin’in askeri zaferiyle sonuçlanan Çin-Hindistan savaşında iki taraftan toplam 2000’den fazla asker hayatını kaybetti. 4250 metre yükseklikteki dağlık bir coğrafyada bir ay kadar süren savaşın ardından ateşkes anlaşması imzalanmış ve iki ülke, savaş öncesi sınırlarına dönmüştü

Çatışmaların çoğu, fiili bir uluslararası sınır olarak dizayn edilmiş ve Fiili Kontrol Hattı (LAC) şeklinde adlandırılan bölgeye ilişkin tarafların görüş farklılıklarından kaynaklanıyor. Fiili Kontrol Hattı’nda Ladakh, Arunachal, Himachal ve Uttarakhand çevreleri olmak üzere 23 adet tartışmalı ve hassas bölge bulunuyor.

İngiltere merkezli Guardian gazetesine göre Hindistan'ın eski Pekin büyükelçilerinden, Delhi'deki Çin Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Aşkok K. Kantha, son gerginliğin sınırdaki rutin olaylardan çok farklı olduğunu belirtiyor. Kantha, “Durum ciddi. Bunun belli bir bölgeyle sınırlı bir olay olduğunu düşünmüyorum. Çin bu kez daha saldırgan bir tavır içinde. İki tarafın da az sayıda asker bulundurması gereken bölgeye oldukça fazla sayıda asker sevk etti. Çin ya bölgede hak iddiasında bulunuyor ya da Hindistan'a hassas jeopolitik konularda daha dikkatli olması gerektiği mesajını vermeye çalışıyor” dedi.

FİİLİ KONTROL HATTI’NDA ASKERİ FAALİYETLER

Delhi bir süre önce uluslararası sınır olarak dizayn edilen Fiili Kontrol Hattı'na yakın bölgelerde Hindistan ordusunun manevra kabiliyetini artıracak bir dizi altyapı projelerine girişmiş, yeni yollar ve uçak pistleri inşa etmeye başlamıştı. Ancak bu askeri inşaatlara koronavirüs salgını nedeniyle ara verildi.

Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin, salı günü ulusal güvenlik danışmanı ve üst düzey askeri yetkililerle bir görüşme yaptığı açıklandı. Görüşmede “Dış güvenlik tehditlerine karşı Hindistan'ın askeri hazırlık durumunun güçlendirilmesi yollarının ele alındığı” belirtildi.

Diğer taraftan Hindistan haber kanalı NDTV'nin paylaştığı uydu görüntülerinde sınırdan yaklaşık 200 kilometre uzaklıktaki bir Çin askeri üssünde geniş çaplı inşaat faaliyetlerinin yürütüldüğü görülüyor. Üsse savaş uçakları için bir pistin de inşa edildiği öne sürülüyor. Uzmanlar Çin'in bölgeye asker takviyesinin, Hindistan’ın FKH’deki projelerine yanıt niteliğinde olduğu kaydediliyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zhao Lijian, iki ülkenin bu tür sorunları çözebilecek kanalları olduğunu belirterek “Halihazırda Çin-Hindistan sınırında durum genel olarak kontrol altında tutulabilecek durumda” dedi.