Çin'in Afganistan atağına ABD'den tepki: "Parya devlet olur"

ABD Afganistan’dan çıkarken Çinli yetkililer ile Taliban Çin’in Tianjin kentinde bir araya geldi. O esnada Hindistan’ı ziyaret eden ABD Dışişleri Bakanı Blinken, Taliban’ın ülkede iktidar olması halinde Afganistan’ın “parya devlet” olacağını söyledi.

Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Tianjin’de Taliban'ın kurucularından ve örgütün siyasi komitesine başkanlık eden Molla Abdul Ghani Baradar ile bir araya geldi.

Bakan Wang Yi, Taliban'ı Afganistan'da önemli bir askeri ve siyasi güç olarak nitelendirdi ve Taliban'ın ülkenin "barış, uzlaşma ve yeniden yapılanma sürecinde" önemli bir rol oynamasını beklediğini söyledi.

Taliban'ın dini ve tanıtım komiteleri başkanlarının da katıldığı toplantı, Çin hükümetinin Taliban ile ilişkisini güçlendirmeye yönelik son hamlesi olarak değerlendirildi.

Pekin yönetimi, Bir Kuşak Bir Yol projesi kapsamında son yıllarda Orta Asya'ya büyük yatırım yapmıştı. Çin Dışişleri Bakanlığı ise Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru'nu (CPEC) Afganistan'a genişletme olasılığını tartışmıştı.

Wang, toplantıda Afganistan'dan Çin'in en büyük komşusu olarak bahsederken, ülkenin kaderinin "Afgan halkının elinde" olması gerektiğini vurguladı. Çinli Bakan, ülkesinin Afganistan'ın bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne saygı duyduğunu belirterek, “Afganistan'ın içişlerine karışmamakta ısrar ediyoruz" dedi.

Ayrıca, ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki Amerikan ve NATO askerlerinin Afganistan'dan çekilmesinin "ABD'nin Afganistan'a yönelik politikasının başarısızlığının" yanı sıra ülkenin istikrara kavuşması ve gelişmesi için bir fırsat olduğunu da söylerine ekledi.

"Uluslararası terör örgütü" olarak adlandırdığı Doğu Türkistan İslami Hareketi'ne (ETIM) de değinen Wang, Taliban'ın bölgesel istikrarı desteklemek için bu grupla "tüm bağlarını tamamen koparması" gerektiğini söyledi.

Taliban ise temmuz ayı başında Hong Kong merkezli South China Morning Post gazetesine verdiği demeçte, Çin'i "hoş bir dost" olarak gördüğünü ifade etti.

“PARYA DEVLET OLUR”

Taliban ve Çinli yetkililerin görüştüğü esnada, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken da Hindistan’daki ilk resmi ziyaretini gerçekleştirdi.

Gazetecilere açıklama yapan Blinken, hem Washington hem de Yeni Delhi'nin "barışçıl, güvenli ve istikrarlı bir Afganistan’ı desteklediğini" söyleyerek, Taliban'ın bölgede ilerlemesini "derinden rahatsız edici" olarak nitelendirdi.

ABD’li bakan, Taliban’ın kontrolü ele geçirmesi halinde, "Halkının haklarına saygı göstermeyen, kendi halkına karşı vahşet işleyen bir Afganistan parya devlet olur" ifadelerini kullandı.

Blinken, ABD ve ortaklarının "Afgan halkının kazanımlarını sürdürmek ve koalisyon güçlerinin ülkeden çekilmesinden sonra bölgesel istikrarı desteklemek için" birlikte çalışmaya devam edeceklerini de sözlerine ekledi.