Koronavirüs küresel ekonomiyi tehdit ediyor

Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan yeni tip koronavirüs salgını sadece Çin ekonomisini tehdit etmiyor. Çin ekonomisinin yanı sıra küreselleşen dünyada pek çok ülkenin ekonomisi de tehdit altında.  Peki bu durum nasıl aşılabilir?  

Son 30 yılda ekonomisi ciddi oranda büyüme kaydeden ve elde ettiği ekonomik kazanımları küresel siyasette etkin bir şekilde kullanmaya başlayan Çin Halk Cumhuriyeti, kısa süre içerisinde dünyanın üretim üssü haline gelmeyi başardı. Küreselleşmenin de etkisiyle pek çok ulus üstü firma üretim merkezlerini Çin’e kaydırırken, bu durumda dünyanın birbirine daha fazla bağlanmasına neden oldu. Dolayısıyla kurulan bağlantı içerisinde en ufak bir sekme meydana gelmesi, ekonomide kelebek etkisine sebebiyet verecek potansiyele sahip olmasına yol açtı.

KOROANVİRÜS ÇİN EKONOMİSİNİ VURDU 

Küreselleşmenin etkisiyle tüm dünya ülkeleri birbirlerine bağlantılı ve muhtaç hale geldi. Örneğin Amerika menşeiğili olan Apple, Çin’de üretim gerçekleştiriyor. Bu durumda Çin’de veya Amerika Birleşik Devletleri’nde herhangi bir istikrarsızlığın, toplumsal kaosun yaşanması direkt olarak Apple’ı dolayısıylada dünya pazarını etkiliyor. Yine aynı şekilde Avrupa merkezli otomobil markaları, parça üretimini Çin’de gerçekleştiriyor. Çin’de veya Avrupa’da yaşanacak herhangi bir üretim sorunu, arzın sekteye uğramasına neden oluyor. 

Geçtiğimiz yılın son ayında Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan, hayatı ve üretimin durmasına neden olan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) kısa sürede tüm dünya ülkelerine yayıldı. Virüs nedeniyle Çin’deki küresel mağazalar ve fabrikalar kapanırken, ülke genelinde karantina uygulandı. Çin ekonomisi milyarlarca dolar zarara uğrarken, küresel ekonomilerde de kırılmalar yaşandı. Zira Çin’de üretim gerçekleştiren tüm ülkelerin fabrikaları şalter kapattı ve üretime kısa süreliğine ara verdi.

AVRUPA KORONAVİRÜSE DİRENEMİYOR 

Çin’de yaşanan arz sıkıntısı kısa sürede Avrupa ve ABD’ye de yansıdı. Zira Çin’de ortaya çıkan virüsün yeni merkez üssünün Avrupa olarak yenilenmesi, beraberinde olağan üstü tedbirleri getirdi. ABD başta olmak üzere pek çok ülke Avrupa’ya uçuşları durdururken, Avrupa içerisinde sınırlar kapatılmaya ve karantinalar uygulanmaya başlandı. Öyle ki, son yapılan açıklamalara göre Avrupa Birliği (AB) içerisinde serbest dolaşım hakkı İtalya, Fransa ve Almanya gibi bazı ülkelerce askıya alınmış durumda.

Diğer taraftan Çin’de parça üretimi gerçekleştiren Avrupalı otomobil markaları bir bir üretimlerini durdurma kararı aldı. Koronavirüsün tedarik zincirini vurması Avrupalı fabrikaları üretim yapamaz hale getirdi. Bu kapsamda Volkswagen Avrupa genelindeki 6 fabrikasında üretimi iki veya üç haftalığına durdurma kararı aldı. Yine aynı şekilde BMW Avrupa ve Güney Afrika’daki fabrikalarını 1 aylığına kapatma kararı aldı. Daimler, Lamborghini, Fiat Chrysler, Ford, Renault, Peugeot, Citroen ve Opel koronavirüs nedeniyle bugünden itibaren üretimlerini durdurdu. İki hafta olarak açıklanan kapatma kararı Avrupa’daki koronavirüs salgınının ilerleyişine ve Çin’deki üretim sektörünün hayata dönmesine bağlı. Eğer ki, durum vahim bir hal alırsa en az iki hafta olarak belirlenen süre uzayabilir. 

KOVİD-19 KÜRESELLEŞMEYİ VURDU 

1990 yılından sonra ulaşım ve iletişim alt yapılarının gelişmesiyle birlikte dünya küresel bir köy halin geldi. Dolayısıyla bu durumda dünya ekonomisini hassa hale getirdi. En ufak bir kıvılcımın, küresel dünyada dalga halinde yayılması 2001 global ekonomik krizinde ve 2008 Amerika krizinde görüldü. Dolayısıyla yaşanan en ufak bir olumsuzluk tüm ülkeleri etkiliyor. 
Son olarak Çin’de ortaya çıkan yeni tip koronavirüs küreselleşen dünyayı vurdu.

Küreselleşmeyle birlikte üretim merkezlerini Çin’e taşıyan pek çok firma, söz konusu virüsten olumsuz şekilde etkilendi. Avrupa’da kapanan fabrikalar örneğinde olduğu gibi. Söz konusu fabrikalar özellikle Çin’den ürün tedarik edemediği için birbiri ardına üretime ara verme kararı aldı.

KÜRESELLEŞMENİN TEMELİ; BİRLİK DUYGUSU

Son 30 yılda giderek küreselleşen dünyada ülkeler birbirlerine bağımlı hale geldi. Zira Avrupa’da otomobilin üretilebilmesi için, Çin’de parça üretiminin sekteye uğramaması gerekiyor. Çin’de üretim bandının durmaması için İran’dan petrol ithalatının durmaması gerekiyor. Ya da Çin’de üretilen bir ürünün dünyanın farklı bir noktasına taşınabilmesi, kara yollarının açık olması ve deniz yollarının güvenli olması gerekliliğini doğurdu. Bu da ülkeleri birbirleriyle daha fazla diyalok kurmaya itti. Yani bir ülkede yaşanan bir kaos küresel çapta kelebek etkisine dönüşüyor ve tüm ülkeleri etkileyebiliyor.  

Geçtiğimiz yılın son aylarında ortaya çıkan koronavirüs salgını önce Çin’de hayatı olumsuz etkiledi. Ardından Avrupa ve tüm dünyaya yayılan virüs küresel sistemin çarklarını durma noktasına getirmeye yetti. Bunu engellemek ise ülkelerin dayanışmasına ve birlikteliğine bağlı. Bu durumda ne iyi farkında olan ve virüsün ilk ortaya çık günlerde kaderin terk edilen Çin, virüsle mücadele kapsamında ilk olarak İtalya’ya ve İran’a yadım etme kararı aldı. Zira virüs Çin’de olmasa bile etkileyeceği biliniyor. Örneğin üretimi gerçekleştirilen ürünler alıcısı olmadığı sürece bir şey ifade etmiyor.