Ortadoğu’da eksen kayması yaşanıyor

Çin’de ortaya çıkan ve kısa sürede tüm dünya ülkelerini etkisi altına alan Covid-19 salgını ile mücadele sürerken, tüm insanlığın umudu aşıya bağlanmış durumda. Bireysel ve işbirlikleri halinde aşı geliştirme süreçleri devam ederken, Çin, Suudi Arabistan ile birlikte aşı geliştireceğini duyurdu. ABD müttefiki olan Suudi Arabistan’ın Çin ile aşı geliştirme sürecine dahil olması, akıllara Ortadoğu’da eksen kayması mı yaşanıyor sorusunu getirdi.

Geçtiğimiz yılın son aylarında ortaya çıkan ve kısa sürede tüm dünya ülkelerini etkisi altına alan yeni tip korona virüs salgını, on milyonlarca insana bulaşırken, milyonlarcasının da hayatını kaybetmesine neden oldu. Salgının seyri ülkelerin aldığı tedbirlere göre değişiklik gösterirken, tüm ülkeler, tüm insanlık virüse karşı geliştirilecek bir aşının haberini bekliyor. Zira alınan tüm tedbirlere rağmen salgın tam anlamıyla durdurulamıyor. Dolayısıyla salgının yok olmasının tek yolu başarılı bir aşı olarak görünüyor.

Salgından tek çıkar yolun aşı olmasının nedeniyle tüm ülkeler aşı yarışına girişti. Pek çok ülke birlikte aşı geliştirmek için protokoller imzalarken, pek çok ülke de bireysel çalışmalar yürütüyor. Nitekim Çin, Suudi Arabistan ile aşı geliştirmek için karar aldı. Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz ile telefon görüşmesi gerçekleştiren Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, Covid-19 aşısının geliştirilmesi ve dünyaya tedariki için Suudi Arabistan'la çalışacaklarını söyledi.

İki liderin telefon görüşmesinde Covid-19 salgınına karşı aşı çalışmaları ve gelişmeler üzerine ortak çalışmaya vurgu yapıldı. İki tarafın aşı geliştirme ve tedariki için G20 grubu ülkeleri içinde iş birliğini güçlendirmek ve koordinasyonu yoğunlaştırmanın gerekliliği vurgulandı. Çin Devlet Başkanı, Suudi Arabistan'ın Covid-19 salgınını ani darbesi karşısında ülkesinin salgına karşı mücadelede Suudi Arabistan'ı desteklediğini ve zorluklarla mücadele etmesi için maddi yardım gönderildiğini kaydetti.

Çin lideri, salgının dünyaya yayılmaya devam ettiği bir dönemde Çin'in Suudi Arabistan'ın Covid-19 salgınıyla mücadele çabalarını tam olarak desteklemeye, aşı çalışmaları ve geliştirmeleri alanında iş birliğini hayata geçirmeye ve Suudi Arabistan'ı çalışmalarına ve üretimine devam etmesine yardımcı olmaya devam edeceğini sözlerine ekledi. Bu bağlamda Şi Jinping, ülkesinin "Tek Kuşak Tek Yol" girişimini Suudi reform programı "Vizyon 2030" ile koordine etmek için Riyad'la çalışmaya hazır olduğunu belirtti.

Suudi haber ajansı SPA ise Kral Selman'ın, "Suudi Arabistan'ın halklara hizmet etmek, küresel ekonomiyi desteklemek ve salgının sonuçlarını hafifletmek için grubun ülkeleriyle birlikte çalışma isteğinden" bahsetti. Ajans, görüşmede "iki ülke arasındaki stratejik ilişkileri ve bunları çeşitli alanda geliştirme ve güçlendirme yollarını tartıştıklarını da" sözlerine ekledi.

ORTADOĞU’DA EKSEN KAYMASI MI YAŞANIYOR?

Tüm dünya Donald Trump’ın ABD Başkanı olmasından sonra Çin ile başlattığı küresel mücadeleye odaklanırken, diğer tarafta eksen kaymaları mı yaşanıyor. ABD ile Çin arasında başlayan küresel mücadele dünya ülkelerini kutuplaşmaya zorlarken, Pekin ve Washington’ın girişimleri dünyayı daha fazla bölüyor. Uluslararası statüko Soğu Savaş dönemine dönerken, en çarpıcı gelişmeler Ortdaoğu’da yaşanıyor.

100 yıla yakın süredir ABD müttefiki olarak öne çıkan Ortadoğu ülkelerinde Asya’ya doğu kayma yaşanıyor olabilir. Zira son dönemde Pekin yönetimi "Tek Kuşak Tek Yol" projesi ile bölge ülkelerinin dikkatini cezbetmiş durumda. Öte yandan bölge ülkelerinin Çin’e olan yaklaşımlarında da değişiklik mevcut. Nitekim Birleşik Arap Emirlikleri eğitimde Çinceyi ikinci zorunlu dil olarak müfredata almıştı. Ayrıca bölge ülkelerinin bir taraftan Çin ile ticaret hacimleri artarken diğer taraftan da kültürel etkileşimleri de artıyor. Son olarak Çin’in Covid-19 aşısı geliştirme noktasında Suudi Arabistan ile çalışacağını duyurması Pekin’in bölge ülkeleri ile yakınlaştığının en net göstergesidir.