Çin ABD-İran krizinde aktör olabilir mi?

İranlı general Kasım Süleymani'nin Bağdat Havalimanı yakınlarında ABD saldırısında öldürülmesinin yankıları tüm dünyada devam ediyor. ABD'nin saldırısında ölen Süleymani; İran'ın yurtdışı operasyonlarında bir numaralı isimdi ve İran'da güçlü bir nüfuza sahipti. Süleymani'nin öldürülmesi doğal olarak İran'da büyük bir kırılganlık yarattı. 3.Dünya savaşı senaryoları dahi konuşulmaya başlandı. Peki 3.Dünya savaşının dahi konuşulduğu bu yeni ortamda Çin bir aktör olabilir mi? 

Çin ABD-İran krizinde aktör olabilir mi?

Kasım Süleymani'nin öldürülmesi başta Ortadoğu coğrafyası olmak üzere tüm dünyada son günlerin en çok tartışılan konusu oldu. Süleymani, İran'ın askeri anlamda en kritik isimlerinden biriydi ve onun bir ABD saldırısında öldürülmesi, bölgede yeni bir savaşın kıvılcımı olacağı şeklinde okundu.

İran'ın ABD'ye ait askeri hedeflerin belirlendiği ve bu hedeflere yönelik bir operasyon gerçekleştirmeyi planladığını açıklaması sonrasında ABD cephesinden de bir açıklama gelmiş, İran'ın tehditlerinin kendileri için kötü bir son olacağı ifade edildi.

İran ve ABD arasında sert tartışmalar devam ederken Irak cephesi de harekete geçip, ABD varlıklarının ülkeden çekilmesi yönünde bir karar aldı. Bu kararın bir bağlayıcılığı olmayacağı açık fakat Irak'ın tartışmalarda safını yeniden konumlandırması açısından bu açıklamalar diplomatik bağlamda önem arz ediyor.

 TRUMP ÇİN ÖRNEĞİ VERDİ VE IRAK'I YENİDEN TEHDİT ETTİ

ABD Başkanı Trump, Irak'a Çin'e uyguladıkları yaptırımları hatırlatarak ülkeye bir tehditte daha bulunmuş oldu. Ekonomik olarak zor bir dönemden geçen Irak için bu tehdit bir anlam ifade edebilir fakat Irak Başbakanı Adil Abdülmehdi, Çin'in ülkesinin önemli ve güçlü ortağı olduğunu belirterek, bu ülkeyle geçen yıl imzalanan anlaşmaları tereddütsüz şekilde uygulayacaklarını açıkladı.

 

"ÇİN, ÖNEMLİ VE GÜÇLÜ BİR ORTAĞIMIZ"​

Abdulmehdi, Irak ve Çin ilişkilerine dair ise şunları kaydetti:

"Çin, önemli ve güçlü bir ortağımız. Çin ile anlaşmak artık kamuoyu meselesi oldu. Halkımız bunun önemini açık şekilde idrak ediyor. Çin ile yaptığımız anlaşmayı tereddütsüz olarak uygulayacağız. Çin'in de bizi uluslararası mahfillerde desteklemesini bekliyoruz. Çin, tüm Iraklıların dostu olarak kalacak."

Çin Büyükelçisi de Irak hükümetini desteklemeye devam edeceklerini ve ülkenin yeniden imarına katkıda bulunacaklarını söyledi.

 

SONUÇ 

Çin'in Irak'a açıktan destek vermesi bölgesel denklemleri yeniden okumak için büyük bir önem arz ediyor. Zira Ortadoğu'da kendini yeniden ve daha güçlü bir şekilde konumlandırmak isteyen Çin, ABD'nin halk nezdinde itibarının da büyük ölçüde azaldığı bir dönemde yeni bir strateji hedefliyor. Çin'in İran'a da açıktan destek vermesi ve Kasım Süleymani'nin öldürülmesi sonrasında yaptığı açıklamalar, Çin cephesinin elini güçlü tutmak istediğini ifade ediyor. Çin doğrudan askeri olarak bölgeye gelmeye sıcak bakmayacaktır fakat ekonomik olarak ABD'nin yaptırımla tehdit ettiği ülkeleri destekleyebileceğini ifade etmesi; ABD'nin hareket alanını kısıtlayabilecek bir gelişme şeklinde okunabilir.