Chapera virüsünün insandan insana bulaşabildiği ortaya çıktı

Dünya genelinde 55.4 milyon kişiyi etkisi altına alan Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı da 1.3 milyon kişi hayatını kaybetti. Moğolistan’daki bubonik veba alarmından sonra bu kez de Bolivya’da Chapare virüsü paniği yaşanıyor.

Yakın zamanda keşfedilen ve geçen yıl Bolivya'daki salgında üç can alan Chapera virüsünün, insanlara, genellikle virüse yakalanmış kemirgen hayvanlarla temas yoluyla geçtiği düşünülüyor.

Ateş, kusma ve iç kanamaya neden olan ve az bilinen ölümcül virüsü inceleyen araştırmacılar, insandan insana bulaşabildiğini keşfetti.

CHAPARE VİRÜSÜ NEDİR?

Farelerden insanlara geçtiği tespit edilen Chapare Virüsü, insandan insana vücut salgıları yoluyla bulaşıyor.

ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri’ndeki (CDC) araştırmacılar, insandan insana bulaşmanın doğrulanmasının, hastalığın gelecekteki salgınlarına ilişkin endişeleri artırdığını ifade etti.

Chapare virüsü ilk kez 2004'te Bolivya'da, 22 yaşındaki erkek bir çiftçinin baş, eklem, kas ağrılarıyla kusma ve kanamadan muzdarip olmasından sonra ölmesi üzerine teşhis edildi.

İkinci salgınsa, bu sefer beş doğrulanmış vaka ve üç ölümle 2019'da Bolivya'nın başkenti La Paz yakınlarında bildirildi.

Ebola veya Dang Humması benzeri semptomlara yol açması, kemirgenler ve dışkılarıyla bağlantılı olması dışında virüs hakkında çok az biliniyor. Hastalara serum ve destekleyici bakım uygulanırken şu anda hastalığın tedavisi bulunmuyor.

Son salgının ardından Bolivya Sağlık Bakanlığı, CDC ve Pan-American Health Organisation (Pan Amerikan Sağlık Örgütü / PAHO) ekipleri hastalığın kökenini araştırmaları ve tanı testi geliştirmeleri için bölgeye gönderildi.

Tom Batchelor 'n Independent Türkçe'de yer alan makalesine göre, American Society of Tropical Medicine and Hygiene (Amerikan Tropikal Tıp ve Hijyen Derneği / ASTMH) yıllık toplantısında ekiplerin sunduğu bulgular, tıbbi tesislerde virüsün insandan insana yayılabildiğini gösterdi.

Bolivya'nın ve birkaç komşu ülkenin genelinde bulunan pigmy rice rat ve small-eared pigmy rice rat'in (pigme pirinç sıçanı - küçük kulaklı pigme pirinç sıçanı / kemirgen cinsi Oligoryzomys'un iki türü -ed.n.) virüsün muhtemel kaynaklarından biri olduğu düşünülüyor.

Ancak bilim insanları, Chapare virüsü hakkında nereden kaynaklandığı, insanlara tam olarak nasıl bulaştığı ve Bolivya ya da Güney Amerika'daki başka bir yerde gerçekleşebilecek büyük bir salgının hangi riski taşıdığı gibi pek çok şeyin hala bilinmezliğini koruduğunu kabul ediyor.

CDC'nin Yüksek Riskli Patojenler ve Pataloji biriminden epidemiyolog Caitlin Cossaboom şunları ifade etti:

Çalışmamız, genç bir tıbbi asistan, bir ambulans doktoru ve bir gastroenterologun enfekte hastalarla aynı ortamda bulunduktan sonra virüse yakalandığını doğruladı. Bu sağlık çalışanlarından ikisi daha sonra öldü. Şu anda pek çok vücut sıvısının, virüsü taşıma potansiyeli olduğuna inanıyoruz.

 Yine CDC'den Maria Morales-Betoulle, ekibin, virüsü saptamak için Kovid-19'u tespit etmede sıklıkla kullanılanla aynı tür olan RT-PCR testini hızlıca geliştirebildiğini açıkladı ve ekledi:

Virüsü izole ettik. Daha yaygın bir hastalık bulmayı bekliyorduk ancak sekans verisi Chapare virüsüne işaret etti. Gerçekten şaşırmıştık çünkü La Paz'daki 2019 salgını, 2004'te ilk vakanın saptanmasından uzun süre sonra gerçekleşti.

Çalışmadan bu yana Bolivian Centre for Tropical Diseases (Bolivya Tropik Hastalıklar Merkezi), aralarında bir çocuğunda bulunduğu üç yeni şüpheli vaka tespit ederken üçünün de hastalığı atlatmayı başaracağı düşünülüyor.

ASTMH'nin başkanı Joel Breman şu açıklamaları yaptı:

Chapare virüsüyle ilgili çok fazla şey hala bilinmezliğini koruyor olsa da bu ekibin bu kadar kısa sürede bir tanı testi geliştirmeyi başarması, insandan insana aktarımını doğrulaması ve virüsün kemirgenlerdeki ilk kanıtlarına ortaya çıkarması takdire şayandır. Bu, en yeni araçlarla donatılmış ve görüşlerini özgürce paylaşabilen uluslararası bilim ekiplerinin, ölümcül bulaşıcı hastalıkların yıkıcı tehditlerine karşı ön cephedeki en iyi savunmamız olduğunu gösteren değerli bir ders.