Brexit Türkiye'yi nasıl etkileyecek?

İngiltere ile en çok ihracat yapan ülkelerden biri olan Türkiye, Brexit’ten en fazla etkilenecek ülkelerin başında geliyor. Türkiye bu süreci en az zararla atlatmak için, serbest bir ticaret anlaşması imzalamak istiyor ancak Londra'dan henüz olumlu bir yanıt yok.

Britanya, 1973'te katıldığı Avrupa Birliği (AB) üyeliğinden yerel saatle 23.00'te (TSİ 02.00) ayrıldı. İngiltere’nin bu ayrılığı, tüm dünyayı olduğu gibi Türkiye’yi de yakından etkileyecek. Britanya ile yaklaşık 17 milyar dolarlık ticaret yapan Türkiye, Brexit sonrasında yeni gümrük vergileri ile karşılaşmamak için hızla ‘Serbest Ticaret Anlaşması’ (STA) imzalanmasını bekliyor.

ANKARA ANLAŞMA İSTİYOR

Bugün geçiş döneminin ilk günü olan İngiltere, AB ile Ticaret Anlaşması müzakerelerine başlıyor. Dünyanın en büyük beşinci ekonomisi olan ülke, dünya ihracatının yüzde 2 buçuğunu, dünya ithalatının ise yaklaşık olarak yüzde 3 buçuğunu gerçekleştiriyor. Bu payı göz önünde bulundurarak bir değerlendirme yapmak gerekirse, masadan anlaşma çıkması güç görünüyor. Çünkü İngiltere ticaret anlaşmalarını bağımsız olarak sağlamak istiyor.

Avrupa Birliği ile ticaret ilişkilerini sürdürecek olan İngiltere’nin AB'nin ticari rakibi olma yönünde planlar yaptığı biliniyor. İngiltere AB üyesiyken, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Kanada gibi ülkelerle resmi ticaret müzakereleri yürütmesine izin verilmiyordu. Brexit destekçileri kendi ticaret politikasını belirleyebilecek olmasının İngiltere ekonomisini şaha kaldıracağını savunuyor.

Müzakerelerin, senenin son günlerinde tamamlanması öngörülürken, İngiltere’nin Gümrük Birliği’nden çıkması ve ardından yeni gümrük tarifelerinin yürürlüğe girmesi,  Türkiye’nin ihracatını olumsuz etkileyecek bir gelişme olacak. Sırf bu sebeple   Türkiye, en kısa sürede İngiltere ile STA imzalamaya çalışıyor. İngiltere bu güne dek, Brexit’in ardından ticaretin zarar görmemesi için 55 ülke ile 18 ayrı STA imzaladı. Ancak hala Türkiye ile bir anlaşma yapmış değil.

EN ÇOK İHRACAT YAPILAN ÜLKELER ARASINDA

Ayrıca İngiltere’nin planları doğrultusunda bir değerlendirme yapmak gerekirse, İngiltere’nin ticaret görüşmeleri kapsamında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile AB’den önce masaya oturacak olması da, Türkiye için oldukça önemli bir detay olarak görülüyor. İngiltere, özellikle avrupa ülkeleri arasında Türkiye’nin Almanya’dan sonra en çok ihracat yaptığı ikinci ülke konumunda. Öyle ki İngiltere’ye, 2019'da 10,9 milyar dolar hacminde ihracat yapılırken bu ülkeden de 5,4 milyar dolarlık ithalat yapıldı. Britanya'ya ihracatta otomotiv, hazır giyim, elektronik ve kimya ürünleri başı çekiyor. İthalatta ise ilk sıralarda mekanik güç jeneratörü, otomotiv, metal cevheri, ilaç ve organik kimyasallar yer alıyor.

DÜŞÜŞ BAŞLADI!

İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’yı kapsayan Birleşik Krallık'a yapılan ihracatta otomotiv sektörü ilk sırada geliyor. Büyük Britanya ya da Birleşik Krallık'a otomotiv ihracatı 2019 yılında yüzde 17 düşüşle 2,5 milyar dolar oldu. Bu gerilemede Brexit kaynaklı belirsizlik nedeniyle Birleşik Krallık otomotiv pazarında yaşanan daralma etkili oldu.

Birleşik Krallık binek otomobiller pazarının da, geride bıraktığımız yıl içinde neredeyse yüzde 2 buçuk oranında küçülmesi, Türkiye’nin bu alandaki ihracatını olumsuz etkilemiş durumda. Öte yandan Türkiye’nin Britanya'ya gerçekleştirdiği ihracatta otomotivden sonra ikinci sırada yaklaşık 2 milyar dolar ile hazır giyim sektörü geliyor. Serbest bir ticaret anlaşmasının sağlanamaması, önümüzdeki günlerde bu sektörüde ciddi şekilde etkileyecek gibi görünüyor.

ANLAŞMA ŞART

Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, İngiltere ile bir anlaşma sağlanamaması halinde, Türkiye’nin İngiltere ile ikili dış ticaretinin 3 milyar dolara kadar olumsuz etkilenebileceğini söylemişti. 3 milyar dolar etki senaryosunda tekstil 1.4 milyar dolar, otomotiv 1.2 milyar dolar, beyaz eşya ve elektronik ise 500 milyon dolar olumsuz etkilenecek.