BM, KKTC ve GKRY liderlerini bir araya getirdi

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ile Güney Kıbrıs Rum Cumhuriyeti lideri Nikos Anastasiadis, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs meselesi için görevlendirdiği geçici özel danışmanı Jane Hall Lute’nin BM İyi Niyet Misyonu Ofisi’nde düzenlediği gayrı resmi resepsiyonda bir araya geldi. Peki görüşmede hangi konular ele alındı? Liderler ne söyledi? İkili ilişkilerde son durum ne?

BM, KKTC ve GKRY liderlerini bir araya getirdi

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs meselesi için görevlendirdiği isim olan özel danışman Jane Holl Lute, iki ülke arasında bir yerde bulunan BM İyi Niyet Misyonu Ofisi’nde gayri resmi bir resepsiyon düzenledi. Yaklaşık olarak bir saat süren resepsiyonda, birçok konu ele alındı. 

İki lideri resepsiyona gelişlerinde Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Elizabeth Spehar karşıladı. Resepsiyonun ardından açıklama yapan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, Rum Lider Anastasiadis ile bir kokteylde bir araya geldiklerini söyledi. Bir haftadır süren temasların ve görüşmelerin faydalı ve oldukça yoğun geçtiğine değinen Akıncı, “Bu görüşmelerin esas amacı olan referans kavramları tamamladık diyecek noktada değiliz” şeklinde konuştu.

Eylül’ün sonunda New York’ta düzenlenecek BM Genel Kurul çalışmalarına katılacağını söyleyen Akıncı, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile bir görüşme gerçekleştireceğini ve henüz gününün ve saatinin belli olmadığını belirtti. Açıklamalarını sürdüren Akıncı, “Sayın Guterres, üçlü bir görüşme olmasını da istiyor. Bunun BM Genel Kurul çalışmaları esnasında gerçekleşmesi öngörülmüyor. Genel Kurul bitmesinin ardından daha sonra açıklanacak bir tarihte bu görüşme gerçekleşebilir” ifadelerini kullandı. BM Genel Sekreteri Guterres’in Özel Danışmanı Lute ise konu ile ilgili, “Süreç devam ediyor. Her iki lider de bu sürecin devam etmesi için kararlılıklarını bildirmişlerdir” ifadelerini kullanırken, kendisini kabul etmelerinden dolayı iki lidere de teşekkürlerini iletti. Lute, geçtiğimiz pazar gününden bu yana iki liderle de ayrı ayrı olmak üzere altı görüşme gerçekleştirmişti. 

Anastasiadis’den Akıncı’ya doğalgaz satışından pay teklifi iddiası

Geçtiğimiz günlerde Yunan Kathimerini gazetesinde dikkat çekici bir haber yer aldı. Habere göre Anastasiadis, Doğu Akdeniz’deki doğalgaz satışından KKTC’ye pay vermeyi teklif etti. Bu teklifi ilk olarak 9 Ağustos’taki görüşmede Akıncı’ya söyleyen Anastasiadis’in, daha sonra ise yazılı şekilde teklifi ilettiği iddia edildi. Habere göre Akıncı, bu teklifi değerlendirme kapsamına alacağını belirtti. Ayrıca Anastasiadis’in, Türklerin diyalog kurmasını önleyecek her türlü adımdan uzaklaşacaklarını ve bu konudaki çekinceleri gidermek için ellerinden geleni yapacaklarını söylediği belirtildi. İki liderin gerçekleştirdiği görüşmede bu konuyu da ele aldıkları dile getiriliyor. 

Görüşmenin önemi

Son dönemlerde Doğu Akdeniz üzerinde artan gerilim sebebi ile bu görüşmenin oldukça önemli olduğunu ve birtakım gerginliklerin azaltılmasında belirleyici bir rol oynayacağını söyleyebiliriz. Güney Kıbrıs Rum Cumhuriyeti, Türkiye ve KKTC’yi görmezlikten gelerek Doğu Akdeniz’deki doğalgaz ve petrol aramalarında Mısır, İsrail, Yunanistan, Fransa, ABD, İtalya gibi ülkeler ile iş birliği yapmıştı. Türkiye ve KKTC’nin Doğu Akdeniz’deki haklarını görmezlikten gelen GKRY, bu ülkeler ile işbirliği yapmayı ve birtakım toplantılar gerçekleştirmeyi sürdürüyor. Türkiye’nin sondaj faaliyetleri üzerine bölgeye gönderdiği Fatih, Yavuz gibi gemilerden rahatsızlık duyan GKRY, geçtiğimiz aylarda gemilerde bulunan personelleri tutuklayacağını duyurmuştu. Türkiye ise Doğu Akdeniz’deki haklarını koruyacağı ve bölgede yaşanabilecek herhangi bir oldu bittiye müsade etmeyeceklerini sık sık dile getiriyor. KKTC’nin görmezlikten gelinmesine ve haklarından mahrum bırakılmasına tepki gösteren Türkiye, diplomasi yoluyla bu konu üzerindeki çalışmalarını sürdürüyor. Bu gelişmeleri de göz önünde bulundurduğumuzda, her iki liderin BM temsilcisinin huzurunda bir araya gelmeleri bölgedeki sorunların çözülebileceğine dair umutları artırıyor. 

İki ülkenin tarihi, siyasi, askeri sorunları ve krizleri açısından bakıldığında da bu görüşmelerin değeri daha ön plana çıkıyor. İki ülke liderleri de yaptıkları görüşmelerde bu sorunlar üzerine yoğunlaşıp kalıcı bir barış için çözüm yolu arıyor. Mustafa Akıncı ve Nikos Anastasiadis 9 Ağustos’ta da bir görüşme gerçekleştirmiş ve Doğu Akdeniz konusunu ele almışlardı. İki ülke lideri Doğu Akdeniz’deki sondaj konusunda anlaşamasa da tekrar görüşeceklerini belirtmişlerdi. Önümüzdeki süreçte de ikili ve üçlü görüşmelerin sürmesi ve Bİrleşmiş Milletler’in de konuya yoğunlaşması ile bir çözüm yolu bulunması bekleniyor.