Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) lideri Zayed'in asıl amacı ne?

BAE 2015 yılından beri taraf olduğu Yemen iç savaşından askerlerini çekiyor. Abu Dabi’nin Yemen’deki operasyon komutanı çekilmeye dair açıklamalarda bulundu. BAE Yemen’de hangi grupları kullanacak? Sokotra adasının stratejik önemi ve BAE çıkarları nelerdir?

Tunus’ta halkın mevcut iktidara karşı ayaklanmasıyla birlikte patlak veren ve ’Arap Baharı’ olarak adlandırılan ayaklanmalar silsilesinde pek çok Arap ülkesi iç savaş sürüklendi. Coğrafyada birbiri ardına iktidarlar yıkılırken, pek çok insanı krizler yaşandı ve yaşanıyor. 2011 yılında Tunus’ta patlak veren isyanlar 2015 yılında Yemen’de baş gösterdi ve çevre ülkelerin dahil olmasıyla birlikte kriz giderek derinleşti. 2015 yılından beri Suudi Arabistan’ın yanında Husilere karşı Yemen hükümetine destek veren BAE, Yemen’de savaşan askerlerini bölgeden çekme kararı aldı. Abu Dabi hükümetine bağlı Tümgeneral İsa Mezrui, Yemen’den çekilmeye ilişkin açıklamalarda bulundu.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) haber ajansı WAM, BAE’nin Yemen’de savaşan tüm birliklerinin ülkeye döndüğünü duyurdu. WAM’ın haberine göre, Abu Dabi yönetiminin Yemen’deki Ortak Operasyon Komutanı Tümgeneral İsa Mezrui, Yemen’deki çatışmalarda savaşan BAE güçlerinin tamamen geri çekildiğini ve bugüne kadar 108 askerin hayatını kaybettiğini belirtti. Yemen’den dönen askerler için düzenlenen törende konuşma yapan Mezuri, ülkesinin "dolaylı" adını verdiği yeni stratejisinin Yemen'de BAE güçlerinin varlığına dayanmadan doğrudan eğitilmiş ve donatılmış bir milli orduyu öngördüğünü söyledi.

Mezrui, BAE'nin Kara Kuvvetleri, Devlet Başkanlığı Muhafızları ve özel kuvvetler olarak Yemen'deki savaşa katıldığını aktarırken, "Güçlerimiz Yemen'de görev yaptığı süre içinde BAE Kara Kuvvetleri bünyesindeki 15 birlikte 15 binden fazla askeriyle çeşitli vilayet ve kentlerde bulundu. Hava Kuvvetleri'ne ait uçaklarımız da toplam 500 bin saat uçuş ve 130 binden fazla sorti yaptı." ifadelerini kullandı.

İsa Mezrui, Yemen'de BAE Deniz Kuvvetleri'nin ise 3 birlik, 50 deniz taşıtı ve 3 binden fazla askerle hükümete destek verdiğini ve Husilerden kurtarılan bölgelerde 200 binden fazla Yemen askerinin eğitildiğini kaydetti. BAE'li komutan ayrıca Yemen topraklarının büyük bir bölümünün Husilerden alınmasında ülkesinin önemli rol oynadığını ileri sürdü.

BAE YEREL GÜÇLERDEN ORDU KURACAK

Abu Dabi yönetiminin Yemen’deki Ortak Operasyon Komutanı Tümgeneral İsa Mezrui’nin de ifadelerinden anlaşılacağı üzere, BAE Yemen’de Sana hükümetinin yanında duracak yerel birlikler kurmayı amaçlıyor. BAE’nin bu yönelimi hem asker kaybı açısından hem de ekonomik sakıncalardan kaynaklanıyor. Nitekim 5 yıllık iç savaşta BAE’nin bölgede aktif olarak rol almanın bedeli 108 askeri ve milyarlarca doları ile ödedi. Ayrıca Yemen’de yaşanan insani krizin derinleşmesi ve milyonlarca insanın hayatını kaybetmesinin sonucunda da BAE’nin uluslararası arenada itibarı epey bir sarsıldı. Şimdi Abu Dabi yönetimi bölgeden askerlerini çekerek, olası itibar zedelenmelerine, ekonomik ve askeri kayıplara karşı önlem almayı amaçlıyor.

Diğer taraftan 2015 yılından beri Yemen iç savaşına müdahil olan BAE, savaş boyunca yerel milis grupların yanında paralı askerlerden de faydalandı. Nitekim geçtiğimiz yıl ‘Buzz Feed’, BAE’nin Yemen’de tehdit olarak gördüğü gruplara karşı Amerikan, Fransız ve İsrailli emekli paralı askerler tuttuğunu yazdı. Ayrıca ‘Buzz Feed’in yayınladığı haberde BAE ve ABD merkezli bir güvenlik şirketi arasında “yasal sorunları aşmak için paralı askerlerin Emirlik ordusu personeli şeklinde görevlendirilmelerini" içeren bir anlaşma imzalandığını aktardı.

ASKERLERİN ÇEKİLMESİNİN SOKOTRA ADASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Sokotra adası Somali’nin 240 kilometre doğusunda ve Yemen kıyılarının 380 kilometre güneyinde Kızıldeniz’in girişine hâkim stratejik öneme sahip bir ada. Dünya çapında masallara özgü doğasıyla tanınan ve Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütünün (UNESCO) Dünya Mirası Listesinde yer alan Sokotra adası üzerinde BAE hak iddia ediyor. Nitekim BAE, Yemen’de desteklediği ayrılıkçı gruplar geçen yıl adayı ele geçirmeye çalışmıştı.

Suudi Arabistan ile Yemen’de askeri operasyonlar yürüten BAE, operasyonlar kapsamında Yemen’e bağlı Sokotra adasında insani yardımların dışında bir de askeri üs inşa etti. 2016 yılından beri adadaki askeri varlığını artıran BAE’nin ilhak girişimleri 2017 yılında Yemen içindeki bazı gruplar tarafından işgal olarak tanımlandı. İthamlara rağmen ada üzerindeki askeri varlığını artıran BAE, 2018 yılında hava kargosuyla adaya zırhlı araçlar, tanklar ve ağır mühimmat çıkardı.

Uluslararası meşruiyete sahip Yemen Hükümeti, BAE'nin adadaki girişimlerini "saldırı ve işgal" şeklinde niteledi. Yemen hükümetinin hamisi Suudi Arabistan'ın araya girmesiyle 14 Mayıs 2018'de taraflar arasında anlaşma sağlanırken, güneyli ayrılıkçılar ve BAE, Sokotra'daki stratejik binaları merkezi hükümete teslim etti ve adadan çekildi.

Sokotra adasındaki askeri varlığını dönemsel olarak artıran-azaltan BAE, şu an için adayı tamamen boşaltmış durumda. 2018 yılından beri BAE’nin adada herhangi bir askeri varlığı bulunmuyor ama Abu Dabi yönetimi adayı ele geçirebilmek için her yolu deniyor. Dolayısıyla BAE’nin askerlerini Yemen’den çekerek dolaylı gruplar üzerinden savaşı yönetmeye yönelmesi, askeri uzamanlar tarafından Abu Dabi’nin ’Sokotra’ adasına yoğunlaşmaya çalıştığı şeklinde yorumlanıyor.