Bireysel silahlanma artıyor mu?

Yeni Zelanda’daki saldırının boyutu, acımasızlığı ve hayatını kaybeden 50 masum insanın yanı sıra saldırganın silahına yansıttığı simgeler ve yazdığı “manifesto”, bireysel silahlanmanın ne kadar tehlikeli olabileceğini gözler önüne seriyor.  Bireysel silahlanma ve cinayet oranları arasında bağ var mı? Devletin silahlanmayı kontrol etmesi mantıklı mı?

2017 yılında Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’de yapılan bir araştırmaya göre, Amerikalıların yüzde 40'ı ya silahlı ya da silah olan bir evde yaşıyor. Cinayet işleme ya da kasıtsız adam öldürme oranları gelişmiş ülkeler arasında en yükseği. Geçtiğimiz yıl 11.000'den fazla kişi silahlı saldırılarda öldürüldü. Bu rakam ülkede işlenen kasıtlı ya da kasıtsız adam öldürme suçlarının yalnızca 3'te 1'ini oluşturuyor.

16

Dünya genelinde sivillerin tam olarak ne kadar silaha sahip olduğunu bilmek çok güç olsa da, bütün tahminlerde ABD 270 milyonla önde gidiyor. İsviçre ve Finlandiya, kişi başına en fazla silahın düştüğü Avrupa ülkeleri arasında yer alıyor. Bireysel silahlanmanın yaygın olmadığı ülkeler için, ABD’de silahların ne kadar ucuz olduğunu görmek şaşırtıcı olabilir. Paddock'un cephaneliği arasında yer aldığı söylenen tabancalar, ABD’de 200 dolara satılıyor. Bir Chromebook dizüstü bilgisayar fiyatına denk bu silahlar dükkanlardan satın alınabiliyor. Ulusal Tüfek Derneği (NRA), ABD'de her türlü silah kontrolüne karşı çıkıyor ve silahların ülkeyi daha güvenli yaptığını savunuyor.

26

Bireysel silahlanmanın alım gücüyle doğrudan ilgisi var. Dünyanın en sık cinayet yaşanan yeri Orta Amerika Meksika, Guatemala, El Salvador, Honduras gibi ülkeler. Nedeni ise fakirlik, yolsuzluk ve uyuşturucu kaçakçılığı.Gelir seviyesi için kontrol ettiğimizde ve sapkın gözlemleri çıkardığımızda da, ABD dışındaki gelişmiş ülkeler bireysel silahlanma oranı ile ateşli silahlı cinayet oranı arasında zayıf ve pozitif bir korelasyon var. 

Peki durum Türkiye’de nasıl? İçişleri Bakanlığı’nın verilerine göre 15 Temmuz’da yaşanan darbe girişiminden sonra, sivil vatandaşlar tarafından kullanılan silah sayısında yüzde 10’luk bir artış gözlemlendi. Ülkemizde son 10 yılın verilerine baktığımızda ise, ruhsatlı ateşli silahlarla işlenen suç sayısı 25 bin 547 iken, ruhsatsız ateşli silahla işlenen suç sayısı 159 bin 123 oranında, bu da silah edinimi konusunda ülkemizin dünyada 178 ülke arasında 14'ncü sırada yer aldığını gösteriyor.

46