BAE’nin Yemen’de işlediği savaş suçları araştırılacak

Türkiye, İngiltere ve ABD’deki ilgili kurumlara, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Yemen'de işlediği savaş suçlarının araştırılması için resmi başvuruda bulunuldu. Türkiye, ABD ve İngiltere’de yapılan ve Yemen’de yaşananlara ilişkin dava başvurusu hangi BAE yöneticilerini kapsıyor? 

Türkiye, İngiltere ve Amerika’da, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Yemen'de işlediği suçların araştırılması için resmi başvuruda bulunulduğu ortaya çıktı.

Britanya merkezli Stoke White isimli hukuk firması, Britanya Emniyet Müdürlüğü, ABD ve Türkiye Adalet Bakanlıkları’na başvurarak, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) yöneticilerinin Yemen'de savaş suçu işlediklerini iddia etti. 

Yemen'de Şii Husilerin yönetimi ele geçirmesi üzerine Mart 2015'te Suudi Arabistan liderliğindeki uluslararası koalisyonun başlattığı saldırılar, ambargo ve ablukanın hedefi olmaya devam ediyor. BAE'nin kilit üyelerinden olduğu koalisyona, ABD ve Britanya da askeri, lojistik, istihbarat desteği veriyor.  

BAE ile paralı askerlerinin 2015-19 arası Yemen'de sivillere yönelik işkence, suikast ve savaş suçlarından sorumlu olduğunu söyleyen avukatlar, zanlı olarak BAE'nin üst düzey siyasi ve askeri kişiliklerinin isimlerini verdi. 

Londra'da basın toplantısı düzenleyerek suç duyurusunu açıklayan avukatlardan Gülden Sönmez, Sönmez, müvekkillerine ve diğer Yemenlilere yönelik suçları işleyenlerin arasında Veliaht Prens Muhammed Bin Zayed ve diğer BAE sorumluları ve askerlerinin bulunduğunu vurguladı.  

Suçlananlar arasında Veliaht Zayed'in başdanışmanlarından olup Türkiye'nin 'terörden arananlar listesinin kırmızı kategorisinde' yer alan Muhammed Dahlan'ın da olduğuna dikkati çeken Sönmez, Spear Operasyon şirketi CEO'su Abraham Golan'ın kendilerine bağlı Yemen'deki paralı askerlerin birçok kişiyi öldürdüğünü açıkladığını ve bu şirketin de Muhammed Dahlan tarafından görevlendirildiğine dair deliller bulunduğunu anlattı. 

BM RAPORLARIYLA DA SABİT

Sönmez, bu kişilerin Türkiye'ye girmeleri durumunda hemen yakalanıp tutuklanmalarını veya suçluların iadesi anlaşmaları kapsamında iadelerin istenmesinin talep ettiklerini belirtti. 

Evrensel yargı yetkisinin kullanılmasının Türk Adalet Bakanlığı'nın onayına tabi olduğuna dikkat çeken Sönmez, "Özellikle bu isimlerin BM raporlarıyla da bu suçları işlediği sabit olduğu için Adalet Bakanlığı'nın bu onayı vermesini bekliyoruz. Halihazırda da bu kişiler, Muhammed Dahlan, birçok yerde suç işlemeye devam eden isimler" dedi. 

Yemen'de İran destekli Husiler, Eylül 2014'ten bu yana başkent Sana ve bazı bölgelerin kontrolünü elinde bulundururken, Suudi Arabistan öncülüğündeki, BAE’nin de içinde yer aldığı koalisyon güçleri ise Mart 2015'ten itibaren Husilere karşı Yemen hükümetine destek veriyor. 

100 BİN ÇOCUK ÖLDÜ 

Uluslararası kurumların 2019'un sonlarında yayımladığı raporlara göre, ülkede 6 yıldır devam eden çatışmalar ardında 70 bin ölü ve yaralı bırakırken, her 10 kişiden 8'i insani yardımlara muhtaç hale geldi. 

Uluslararası yardım örgütü Çocukları Koruyun (Save the Children) Yemen’de süren savaşta yetersiz beslenme nedeniyle hayatını kaybeden 5 yaş altı çocukların sayısının yaklaşık 100 bini olacağını açıklamıştı.

Birleşmiş Milletler de yaklaşık 14 milyon Yemenli’nin açlık tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirtmişti.

Savaş ve Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçlerinin uyguladığı abluka nedeniyle ülkede son yüzyılın en büyük gıda krizi yaşandığı duyurulmuştu.

Ülkede savaş ve sebep olduğu yan etkenlerden ötürü hayatını kaybedenlerin tam sayısını belirlemek güç. Yemen’deki yardım kuruluşu çalışanları, ülkede sağlık tesislerinin yarısının çalışamadığını ve nüfusun çoğunluğunun bu hizmetlerden faydalanamayacak kadar fakir olduğunu söylüyor.

ZAYED YARGILANABİLİR

Türkiye ile ABD ve İngiltere’de yapılan başvurular, Körfez ülkelerinin son yıllardaki politikalarının fikir babası olan Veliaht Prens Muhammed Bin Zayed’in Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde yargılanmasına yol açabilir.

BAE, çok yakın bir zamanda Yemen’deki askeri varlığını çektiğini duyurmuştu. Savaşın başladığı günden bu yana 108 askerinin öldüğünü açıklayan BAE’nin, Yemen’den çekilmesinin asıl sebebi, Türkiye’nin yanı sıra ABD ve İngiltere’de savaş suçlarının araştırılmasını istenmesinden kaynaklanmış olabilir.

Sadece Yemen’de değil, Libya gibi bölgesindeki ülkeler üzerinde egemenlik kurmak isteyen, Mısır’daki Sisi darbesine ekonomik ve fiili destek veren Zayed, askerini geri çekerek suçlanmaktan kurtulmanın yolunu arıyor.

Olası bir araştırma sonucu BAE’nin suçlu bulunması halinde Veliaht Prens Zayed, Lahey’deki uluslararası mahkemeye çıkarılabilir. Hafter’in Libya’daki insan hakları ihlallerine ve savaş suçlarına ilişkin zaten ABD’de yaşayan Libyalı aileler hem Hafter hem BAE hakkında dava açılması için müracaatta bulunmuştu.

AKolayBD ve İngiltere, Yemen için yapılan savaş suçlarından dava açılması talebini kabul edebilir. Bu yıl sonunda başkanlık seçimine girecek olan Donald Trump, seçimi kazanma adına daha çok sürpriz kararlar da alabilir.

Büyük Britanya ise ülkesinde zaten sivil toplum örgütlerinin dünyada işlenen savaş suçlarına yönelik tavrı dolayısıyla büyük baskı altında. Yeni yılın ilk günlerinde darbeci Sisi’yi ağırlayan Başbakan Boris Johnson, sivil toplum örgütleri tarafından Mısır ile olan ilişkilerinden dolayı protesto edilmişti.

Türkiye, Yemen, Libya gibi bölgelerde savaş suçları işlendiğini kabul ederken, ABD ve İngiltere de Körfez ülkeleri yöneticilerini işledikleri insan hakları ihlalleri dolayısıyla kaderleriyle başbaşa bırakabilir.