Koronavirüs çay üretimini nasıl etkileyecek?

Küresel bir salgına dönüşen Covid-19 pandemisi nedeniyle birçok ülkede sokağa çıkma yasakları ve gönüllü karantina uygulamaları hayata geçirilirken, çay tüketiminde artış yaşandı ancak salgın sebebiyle hasat yapılamaması stokları azalttı. Sri Lanka'nın 125 yıllık geleneksel çay açık artırmalarına, ilk kez dünyanın her yerinden alıcılar katıldı.

Küresel bir salgına dönüşen Covid-19 pandemisi nedeniyle birçok ülkede sokağa çıkma yasakları ve gönüllü karantina uygulamaları hayata geçirildi. İnsanların bu süreci mümkün olduğunca evlerinde geçirmesi de, çay tüketiminin artmasına neden oldu. Talep arttı ancak stoklar azaldı. Salgın nedeniyle, çay üretimi yapan üreticiler hasat mevsimini kısalttı. Bu durum çay üreticisi birçok ülkede üretimin ciddi oranda düşmesine neden oldu. 

HİNDİSTAN’DA HASAT YAPILAMADI

Özellikle Hindistan’ın kuzeydoğudaki Assam eyaletinde sokağa çıkma sınırlamaları nedeniyle bir aydan uzun süredir hasat yapılamadı. Ülkede kıymetli ve pahalı çay türlerinin sadece belli zamanlarda toplanması mümkün oluyor. Örneğin "çayın şampanyası" adıyla bilinen Darjeeling çayının ilk hasadı, önlemlerden çok kötü etkilendi.

Mart ve Nisan aylarında toplanması gereken bu ürün, ülkenin yıllık çay gelirinin yüzde 40'ını sağlıyor.

KENYA’DA ÜRETİM DEVAM EDİYOR

Öte yandan İngiltere merkezli The Guardian gazetesi; Çin, Sri Lanka ve Vietnam gibi Asya'nın diğer büyük çay üreticilerinde de hasadın kesintiye uğradığını ancak İngiltere'nin çay ihtiyacının çok büyük kısmını karşılayan Kenya'da durumun farklı olduğunu yazdı.

Mintec Analytics şirketinden tecrübeli piyasa analisti Ibi Idoniboye, Guardian'a yaptığı açıklamada, "Kenya'da yıl boyu üretim devam edebiliyor" dedi.

SRİ LANKA’DA ÇAY AÇIK ARTTIRMAYA ÇIKTI

Salgının oldukça etkili olduğu ülkelerden biri olan Sri Lanka’da da yılın ilk üç ayındaki çay üretimi onlarca yılın en düşük düzeyine indi. Sri Lanka'nın 125 yıllık geleneksel çay açık artırmaları haftası da tarihinde ilk kez salgın nedeniyle Nisan ayında yapıldı. Başkent Colombo'da yapılan bu açık artırmayla çay satışlarına dünyanın her yerinden alıcılar katılıyor.Geçen yılın aynı dönemine göre 14 milyon kilo daha az ihracat yapıldı.

Çay Üreticileri Birliği'nden Roshan Rajadurai, "Çay üretimi ülke çapında ilk kez salgın yüzünden bu düzeyde etkilendi" dedi.

Hükümet çay tarlalarında çalışmayı iki gün tamamen durdurdu ama sonra yeniden izin verdi. Yüz binlerce Sri Lankalı işçi hala çay topluyor ama paketleme gibi üretimin daha sonraki aşamalarında tam kapasite sağlanamıyor. Covid-19 salgını yüzünden yaşanan sıkıntıların üzerine bir de bu yıl kuraklık eklendi.

VİETNAM’DA DA DURUM DİĞER ÜLKELERDEN FARKSIZ

Vietnam’da koronavirüs nedeniyle çay üretiminde sıkıntı yaşayan ülkelerden biri. Ülkede çay ihracatı 2020'nin ilk çeyreğinde yüzde 2,5 azalarak 26 bin tona düştü.

TÜRKİYE’DE DURUM NE?

Son olarak çay hasadının hasar gördüğü ülkelerden biri olan Türkiye’de de, sınırların kapatılması nedeniyle hasat toplamaya gelen 40 bin yabancı uyruklu işçi ülkeye giremedi. Bununla birlikte büyükşehirlerden gelmek isteyen yaklaşık 100 bin üreticinin de kentlere giriş çıkışların yasaklanması nedeniyle, hasat mevsiminin en yoğun olduğu dönemde çayların toplanamaması, ülkenin çay üretimini olumsuz etkiledi. 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2020 için yaş çay alım fiyatını 3 lira 27 kuruş olarak belirlendiğini duyurdu.

Üretici ülkelerde yaşanan sıkıntılar piyasa uzmanı Idoniboye'ye göre fiyatlardaki yükseliş, nakliyedeki kesintilerin ve spekülasyonların da etkisiyle fiyatların da tırmanmasına yol açabilir.