AP seçimlerinde Brexit karşıtları çoğunlukta

Başbakan Theresa May’i istifaya sürükleyen, İngiltere’yi adeta ikiye bölen Brexit sürecinde Avrupa Parlementosu (AP) seçimleri, bölünmüşlüğün devam ettiğini ancak AB’den çıkmaya karşı olanların sayısının arttığını gösterdi. Ayrıca Brexit tavrını net bir şekilde ortaya koyan partilerin oylarını arttırdığını, bu konuda net bir fikir belirtmeyenlerin ise kayba uğradığını gördük.

AP seçimlerinde Brexit karşıtları çoğunlukta

Başbakan Theresa May’i istifaya sürükleyen, İngiltere’yi adeta ikiye bölen Brexit sürecinde Avrupa Parlementosu (AP) seçimleri, bölünmüşlüğün devam ettiğini ancak AB’den çıkmaya karşı olanların sayısının arttığını gösterdi. Ayrıca Brexit tavrını net bir şekilde ortaya koyan partilerin oylarını arttırdığını, bu konuda net bir fikir belirtmeyenlerin ise kayba uğradığını gördük.

Seçimin kazanan partisi AB’den çıkma noktasında fikrini en net dile getiren aşırı sağcı Nigel Farage’nin kurucu liderliğini yaptığı Brexit Partisi oldu. Toplam oyun yüzde 31.6’sını alan Brexit Partisi’ne, kendileri gibi birlikten çıkmaya kesin destek veren Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisi’nin de aldığı yüzde 3.3’lük oy eklendiğinde, Brexit yanlılarının yüzde 34,9 oy aldığı ortaya çıkıyor.

Öte yandan Brexit karşıtlığı ve birlikten çıkmanın halka bir kez daha sorulması gerektiği fikirleriyle bilinen partiler; Liberal Demokrat Parti yüzde 20.3, Yeşil Parti yüzde 12.1, İskoç Ulusal Partisi yüzde 3.6, Değişim İngiltere yüzde 3.4 ve Plaid Cymru yüzde 1 oy alarak toplamda yüzde 40.4’e ulaştılar. Böylece 3 sene önce yapılan Brexit oylamasından bu yana halkın kararının değiştiği ortaya çıkmış oldu.



İktidar ve ana muhalefet kayıp yaşadı

Yazımızın başında da bahsettiğimiz gibi Brexit konusunda çekingen kalan, kesin bir fikir belirtmekten kaçınan partiler bu seçimde güç kaybı yaşadılar. Öyle ki iktidardaki Muhafazakar Parti aldığı 9.1 oyla büyük bir mağlubiyet yaşadı. Ana muhalefet İşçi Partisi de aynı şekilde yüzde 14.1’e kadar düştü. İktidardaki Muhafazakar Partisi ve ana muhalefet İşçi Partisi’nin kendi içlerindeki bölünmüşlük ve fikir ayrılıkları, bu iki partiye Brexit konusunda net bir tavır sergileme imkanı tanımıyordu.

Brexit sürecinde Theresa May’in istifa edeceğini açıklamasıyla liderlik için öne çıkan isimlerin anlaşmasız Brexit taraftarı olmaları dikkat çekiyor. Ancak liderler böyle düşünse de partilerin tabanlarında da parlementolarında da durum biraz farklı. Parti içinde Brexit aleyhtarı ciddi bir kitle bulunuyor. Yani bölünmüşlük burada da devam ediyor.

Öte yandan ana muhalefet İşçi Partisi’nde de genel tavrın anlaşmasız Brexit’e karşı olduğunu görüyoruz. Ayrıca burada hem taban hem de parlemento üyelerinden önemli bir kısmın tekrar bir Brexit oylamasına gidilmesini istediği de biliniyor. Yani AP seçim sonuçları ışığında ülkedeki genel çoğunluğa baktığımız vakit, anlaşmasız Brexit aleyhtarlarının çoğunlukta olduğunu görüyoruz. Anlaşmasız Brexit’e net bir şekilde karşı çıkan İşçi Partisi’nin aldığı oy yüzde 14.1, bu oran koşulsuz bir şekilde Brexit karşıtlarının yüzde 40.4 oyuna eklendiği zaman toplamda 54.1 oyu bulduklarını görüyoruz.

Öne çıkan lider adaylarının anlaşmasız Brexit görüşünü bildirdiği iktidar Muhafazakar Partisi’nin 9.1’lik oyunu, her durumda Brexit yanlısı partilerin genel toplamına eklediğimizde ise yüzde 44’lük bir oyda kaldıkları görülüyor. Yani Brexit taraftarlarının AP seçimlerine göre azaldığı sonucunu çıkarıyoruz.

Brexit için bir daha referandum olur mu?

AB ile İngiltere yönetiminin yaptığı görüşmeler sonunda Brexit’in 29 Mart’ta anlaşmalı veya anlaşmasız şekilde gerçekleşeceği yönünde karar çıkmıştı. Ancak karar daha sonraki süreçte ilk olarak 12 Nisan’a, ardından da 31 Ekim’e ertelenmişti. Hesapta olmayan bu erteleme kararı yine hesapta olmayan şekilde İngiltere’nin AP seçimlerine katılmasına neden oldu.

Theresa May’i istifaya zorlayan süreç sonrası Muhafazakar Parti’nin favori liderleri 31 Ekim’de yeni bir referanduma fırsat bırakmadan anlaşmasız şekilde Brexit’i gerçekleştireceklerini vadediyorlar. Bunun yanı sıra görülüyor ki parlementoda birçok milletvekili anlaşmasız ayrılığa karşı çıkıyor. Yani anlaşmasız ayrılık savunucusu yeni liderin İngiltere’de alaşmasız Brexit kararı alması durumunda, kendi parlementosundaki çok sayıda milletvekilinin Brexit karşıtlarının saflarına katılması olası gözüküyor.



İşçi Partisi’nde ise yeniden Brexit referandumu yönünde çağrıda bulunanların sayısı arttı. Yani muhalefet partisinin yakın zamanda referandum talebinde bulunabileceğini söyleyebiliriz.

Brexit’in ertelenme veya iptal olma ihtimali var mı?

Partilerin kendi içlerinde dahi anlaşmazlığa düştüğü Brexit mevzusunun çözümü için İngiltere’nin önümüzdeki iki ay içerisinde referanduma gitme ihtimali oldukça arttı. Böyle bir karar çıktığı vakit 29 Ekim’e ertelenen Brexit’in bir daha ertelenmesi gerekecek. Bunun yanında İngiltere’nin Brexit’i hala tamamen ortadan kaldırma şansıda masada hala diri duruyor.