AB'de nükleer enerji krizi: Almanya ve Fransa arasında ikilik oluştu

Avrupa Birliği’nin nükleer enerji ve doğal gazı “yeşil” yatırım olarak sınıflandırma planı örgütü ikiye böldü. Fransa’nın nükleer enerjiyi desteklemesi, Almanya’nın ise santrallerini kapatarak karşı çıkması görüş ayrılığı yarattı.

Almanya, kalan üç nükleer santralini bu yılın sonunda kapatmayı planlıyor. 2030 yılına kadar kömür üretimini de aşamalı olarak kaldırmayı hedefleyen hükümet, yeşil enerjiye geçiş tamamlanana kadar büyük ölçüde doğal gazdan yararlanacağını söylüyor.

Komşusu Fransa ise gelecekteki enerji ihtiyacının karşılanması için mevcut nükleer reaktörleri yenilemeyi ve daha fazla reaktör inşa etmeyi planlıyor.

Avrupa Birliği’nin (AB) en büyük ekonomilerinden ikisinin izlediği zıt politikalar, blok içerisinde bölünmeye yol açtı. Bazı nükleer enerji ve doğal gaz projelerinin “yeşil” yatırım olarak sınıflandırılmasına ilişkin hazırlanan AB Komisyonu taslağı, Almanya ve Fransa arasındaki görüş ayrılığını ortaya çıkardı.

AB’NİN ENERJİ TASLAĞINDA NELER YER ALIYOR?

AB, enerji krizinden çıkışı nükleerde arıyor. Doğal gaz ve petrolün yüzde 90’ından fazlasının ithal edildiği Avrupa’da, enerjide dışa bağımlılıktan kurtulmaya yönelik çalışmalarda somut adımlar atılıyor. AB Komisyonu’nun sunduğu taslakta, doğal gaz ve nükleer enerjinin, sürdürülebilir yeşil enerjiye geçiş için gerekli olduğu savunuluyor.

Yalnızca çok yüksek standartlara sahip tesislerin “yeşil” olarak kabul edileceği belirtilen taslakta, “Fosil gaz ve nükleer enerji sektörlerinin Birlik ekonomisinin karbondan arındırılmasına katkıda bulunabileceğinin kabul edilmesi gerekiyor” ifadeleri yer aldı.

AB üyelerinin çoğunluğunun öneriyi desteklemesi halinde 2023’ten itibaren uygulamaya konacağı belirtildi.

Diğer yandan tesisler, üretilen kilovat saatlik enerji başına ne kadar karbondioksit salındığına dair bir sınıra sahip olacak.

Bir yıldır AB ülkeleri arasında tartışılan taslak ile iklim projelerine yönelik özel sermaye yatırımlarının çekici hale getirilmesi ve çevre duyarlılığının artırılması hedefleniyor.

AB ülkelerinde üretilen elektriğin yaklaşık yüzde 25’i nükleer enerjiden sağlanıyor. Fransa başta olmak üzere Macaristan, Polonya, Finlandiya, Bulgaristan, Hırvatistan, Çekya, Romanya, Slovakya ve Slovenya gibi nükleer enerji santrallerinin elektrik üretiminde önemli yer tuttuğu ülkeler, AB’nin önerisini destekliyor. Ancak nükleer santrallerini kapatma kararı alan Almanya, söz konusu öneriye şiddetle karşı çıkıyor.

ALMANYA-FRANSA ARASINDA İKİLİK

AB’nin önerisi Avrupa’daki kutuplaşmayı derinleştirdi ve Almanya ve Fransa’yı karşı karşıya getirdi.

Alman hükümeti, nükleer enerjiyi tehlikeli gördüğünü ve bloğun iklim dostu politikalarını yansıtmadığı gerekçesiyle AB’nin hazırladığı taslağı eleştirdi.

Hükümet sözcüsü Steffen Hebestreit pazartesi günü Berlin'de gazetecilere verdiği demeçte, "Nükleer teknolojinin tehlikeli olduğunu düşünüyoruz" dedi. Ayrıca binlerce nesil sürecek radyoaktif atıklarla ne yapılacağı konusundaki soru işaretlerinin hala çözülmemiş olduğunu da sözlerine ekledi.

Hebestreit, AB'nin nükleer enerji değerlendirmesini “açıkça reddettiklerini” ve komisyona karşı bu tutumunu defalarca dile getirdiğini belirtirken, “Almanya şu anda konuyla ilgili sonraki adımlarını düşünüyor" şeklinde konuştu.

Çevreciler ise Almanya’nın kömürden kıyasla daha az sera gazına neden olsa da yine de zararlı görülen doğal gaza vurgu yapmasını eleştirdi.

Hebestreit, Alman hükümetinin doğal gazı yalnızca bir “köprü” olarak kullanmak istediğini belirtti. Ayrıca 2045 yılına kadar yenilenebilir enerjiyle üretilen hidrojen gibi çevreye zararlı olmayan alternatif enerjilere geçiş yapmayı hedeflediklerini söyledi.

Almanya’nın yanı sıra Avusturya, Danimarka, Portekiz ve Lüksemburg da AB’nin enerji önerisine karşı çıkan ülkeler arasında yer alıyor. Öneriye en sert tepkilerden birini veren Avusturya İklim Koruma Bakanı Leonore Gewessler, “Bu plan hayata geçerse dava açacağız” dedi.

Elektrik ihtiyacının yüzde 70’ini nükleer enerjiden karşılayan Fransa, dünya genelinde nükleer santrallerden en fazla enerji üreten ülke.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefini gerçekleştirebilmek için nükleer enerjinin gerekliliğine vurgu yaptı. Ayrıca santrallerin geliştirilmesi için 1 milyar euro yatırım yapılacağını söyledi.

AB ülkeleri, 12 Ocak’a kadar taslak hakkındaki görüşlerini Komisyon’a bildirecek. Bloğun en az yüzde 65’ini temsil eden 20 ülkenin söz konusu öneriye karşı çıkması veya Avrupa Parlamentosu’ndaki 353 milletvekilinin öneriyi reddetmesi halinde taslak askıda kalacak.

Taslağa yalnızca Almanya, Danimarka, Portekiz, Avusturya ve Lüksemburg’un karşı çıktığı göz önüne alındığında, parlamentodan geçmemesi mümkün görünmüyor. Ocak ayı ortasında taslağın nihai şeklinin verilmesi ve ilerleyen dönemde de hayata geçirilmesi öngörülüyor.