Cezaevleri için çıkartılan koronavirüs affı ne zaman yürürlüğe giriyor?

Koronavirüs salgınının Türkiye’yi de etkisi altına almasıyla birlikte iktidar, salgın tehdidinin en yüksek olduğu cezaevleri için alarma geçmiş ve yeni infaz yasası düzenlemesini acil olarak gündeme almıştı. Peki herkesin merak ettiği ceza infaz yasası ne zaman çıkacak? Af yasasıyla ilgili yaşanan son gelişmeler…

İktidar, koronavirüsün ülkeye yayılmasıyla birlikte salgın tehdidinin en yüksek olduğu yerlerden olan cezaevleri için alarma geçmiş ve infaz yasası değişikliğini yeniden acil olarak gündemine almıştı. Yaşanan bu son gelişmenin ardından, ceza infaz yasası düzenlemesi kamuoyunun en yakından takip ettiği konular arasında yer aldı.

Halk arasında af yasası olarak da bilinen, yeni yasasında kadına şiddet, cinsel istismar, terör, uyuşturucu ve cinayet suçları dışarıda bırakıldı. İşte yaşanan son gelişmeler ışığında ceza infaz indirimi detayları…

NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) Covid-19 olarak isimlendirdiği ve pandemi ilan ettiği koronavirüs salgını dikkate alınarak, açık cezaevinde cezası infaz edilen hükümlülerle ilgili Meclis’in alacağı geçici düzenlemeyle cezaların konutta çekilmesinin önünün açılacağı biliniyor. Yasanın bir an önce yürürlüğe girmesi ve geçici düzenlemelerin yeniden masaya yatırılması için Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bugün, söz konusu konuyu ele almak için bir kez daha toplanıyor.

Bugünkü toplantıda eksiklerin tümünün tamamlandığı konusunda hemfikir sağlanırsa,  önümüzdeki hafta başında Genel Kurul’da görüşmelere başlanacak.

KAÇ KİŞİ YARARLANACAK?

Haberi yakından takip eden çok sayıda mahkumun yakınları, kaç kişinin bu düzenlemeden yararlanacağını merak ediyor. AK Parti Grup Başkan Vekili Cahit Özkan yaptığı bir açıklamasında, merak edilen bu konuya açıklık getirdi. AK Parti'li Özkan, "Şu anda geçici ve kalıcı infaz düzenlemeleri kapsamında yaklaşık 45 bin kişi bundan yararlanıyor. Salgın hastalık nedeniyle açık cezaevinden konutta cezaya geçeceklerle bu sayı yaklaşık 90 bine ulaşıyor" yanıtını verdi.

ÖNGÖRÜLEN GEÇİCİ DÜZENLEMELER NELER?

Kanun teklifiyle geçici düzenlemelerin de öngörüldüğünü vurgulayan Özkan, şöyle konuştu: 1 Temmuz 2016 tarihinden önce işlenen bazı suçlar bakımından uygulanan 2 yıllık denetimli serbestlik süresini 3 yıla çıkartıyoruz. Tarihi de 30 Mart 2020 tarihine çekiyoruz. Bu yasa kapsamında istisna tutulan suçlar yine bu geçici düzenlemeden de yararlanamayacaktır.

Getirilen düzenleme ile iyi hal değerlendirmeleri otomatik sistemden çıkarılarak oluşturulan gözlem ve idare komisyonunun kararına bağlanmaktadır. Yine bu komisyon değerlendirmelerini yaparken sadece cezaevinin içerisinde suç yapılan usulsüzlükler, hatalar yanlışlarla ilgili değil cezaevinin dışında hastane veya adliyede hükümlülerin durumlarını da ele alarak değerlendirmelerini yapmaktadır.

Kadınlar, yaşlılar, hastalar ve anneler lehine de düzenlemeler öngörüyoruz. 65 yaşını doldurmuş yaşlılar, 0-6 yaş arası çocuğu bulunan kadınlar ve adli tıp raporu çerçevesinde kendisine bakamayacak durumda olan hastaların belirli şartlarda konutta infazını mümkün hale getiriyoruz. İnfaz hakimliği müessesesini getiriyoruz. Görev ve yetkileri genişletiliyor hakimlerin 1 Eylül 2020 tarihinde başlayacak infaz hakimliği mahkumiyet kesinleştikten sonra cezaevi içinde tüm süreçleri iyi hal, açığa alma gibi değerlendirmeleri infaz hakiminin kararına bağlanıyor.

FARKLI BİR İYİLEŞTİRME YAPILABİLİR Mİ?

Türk Ceza Hukuku Derneği Başkan Yardımcısı Kazım Yiğit Akalın konuya ilişkin yapmış olduğu bir açıklamasında, ‘‘Yeni bir af düzenlemeleri yapmak yerine, devletin psikolog ve sosyologlarla bir çalışma içerisinde ‘ıslah’ müessesemizi iyileştirmesi gerektiğini düşünüyorum’’ ifadelerini kullanmıştı.

Ayrıca cezaevlerinin oldukça kalabalık ortamlar olduğuna dikkat çeken Akalın, cezaevlerinde salgının yayılmamasına yönelik çözüm önerilerinde bulundu. Akalın, ‘‘Çıkarılacak infaz düzenlemesi içerisine, tutukluluk bakımından şiddete ilişkin suçlar dışında, tutukluların ev hapsi ya da benzer bir adli kontrol ile tahliyelerini sağlayacak yasal bir düzenleme de eklenebilir’’ dedi.

YENİ DÜZENLEMELER KABUL EDİLDİ

Yaşanan son gelişmelere göre, AK Parti ve MHP gruplarının ortak hazırladığı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, resmi olarak kabul edildi. Sputnik'te yer alan haberde AK Parti ve MHP milletvekillerinin imzasını taşıyan kanun teklifi, 11 farklı kanunda değişiklik içeriyor ve 70 maddeden oluşuyor.

Kanun teklifine göre, İnfaz Hakimliği Kanununun amacı, yapılan düzenlemeye uyum sağlaması adına, "Bu Kanun, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bulunan hükümlü ve tutuklular hakkında yapılan işlemlere veya bunlarla ilgili faaliyetlere ya da Cumhuriyet savcısının ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin verdiği kararlara yönelik şikayetleri incelemek ve karara bağlamak, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin hakim veya mahkeme tarafından verilmesi gerekli kararları almak, işleri yapmak ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere kurulan infaz hakimliklerine ilişkin hükümleri kapsar" şeklinde değiştirildi.

İnfaz hakimliği bulundukları il veya ilçenin adı ile anılacak. İnfaz hakimliğinin yargı çevresi, kuruldukları il merkezi ve ilçeler ile bunlara adli yönden bağlanan ilçelerin idari sınırları olacak. Ağır ceza mahkemeleri ile büyükşehir belediyesi bulunan illerde, büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki il ve ilçenin adı ile anılan infaz hakimliğinin yargı çevresi, il veya ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek.

Coğrafi durum ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak bir infaz hakimliğinin kaldırılmasına veya yargı çevresinin değiştirilmesine, Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Kurulunca karar verilecek.