ABD’den Türkiye’ye şantaj

Türkiye’nin S-400 hava savunma sistemlerini test etmeye başlaması Amerika’daki müesses nizamı harekete geçirdi: birbiri ardına yaptırım tehditleri ve diplomatik şantaj sesleri yükseliyor. Kimler Türkiye’ye tepki gösterdi? 13 Kasım’da gerçekleştirilen Washington ziyaretinden iki hafta sonra, Londra’da düzenlenecek NATO zirvesine de yedi gün kala gerçekleştirilen testler ABD ve NATO’ya gönderilen mesaj mı?

ABD’den Türkiye’ye şantaj

Ankara’nın Patriot talebine Washington’un olumlu yanıt vermemesi üzerine Türkiye, hava savunmasını güçlendirmek için ABD dışındaki satıcılar ile görüşme yoluna gitmişti. Bu bağlamda Çin ile bir dizi görüşmeler gerçekleştiren Türkiye, Rusya'nın cazip teklifinin ardından S-400 hava savunma sistemini satın alma kararı vermişti.

Milli Savunma Bakanlığı, 12 Temmuz’da ilk parçaları Türkiye’ye ulaşan S-400 hava savunma sisteminin 2020 yılında faal hale geçeceğinin bilgisini paylaşmıştı. Fakat geçtiğimiz pazartesi günü itibariyle Türk Silahlı Kuvvetleri S-400 sistemlerinin saha testlerine başladı. Ankara’da F-16 savaş uçakları, radarları aktif edilen S-400’lerin testi için peş peşe havalandı.

NATO (Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü), Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği ülkelerinin tüm itirazlarına rağmen Türkiye, kararlı duruşunu bozamadan ülke menfaatleri için S-400 hava savunma sistemlerini satın aldı. Yine aynı şekilde S-400’lerin kurulmasını önlemeye çalışan tüm tarafların çabaları karşısında da geçtiğimiz pazartesi günü ilk testlere başladı. Türkiye’nin S-400’lerin ilk testlerine başlamasıyla ABD müesses nizamından Türkiye’ye yönelik tehdit ve diplomatik şantaj çığlıkları yükseldi.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo

 

Washington’da düzenlenen basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtlayan ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Türkiye’nin Rusya’dan aldığı S-400 hava savunma sistemlerini test etmesini "endişe verici" olarak nitelendirdi. Diğer taraftan Demokrat Senatör Chris Van Hollen, S-400 testlerinin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Beyaz Saray’ı ziyaretinden sadece 2 hafta sonra başladığına dikkat çekerek, Türkiye’nin yine ‘kırmızı çizgiyi aştığını’ iddia etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Başkan Donald Trump, ABD ve NATO ile dalga geçtiğini savunan Hollen, Washington yönetimini Türkiye’ye karşı yaptırım uygulamaya çağırdı.

Washington merkezli olan ve İsrail yanlısı duruşuyla bilinen ‘düşünce kuruluşu’ FDD’nin (Foundation for Defense of Democracies — ‘Demokrasileri Savunma Vakfı’) başkanı Mark Dubowitz ise sosyal medyada şunu yazdı: “Bir fikrim var. Hadi F-35’lerimizi de Erdoğan’a verelim, böylece S-400’ü en gelişmiş savaş uçağımıza karşı test edebilir ve sonra tüm bu istihbaratı Putin’e aktarabilir. Aptalca bir pazarlık.”

FDD’nin (Foundation for Defense of Democracies — ‘Demokrasileri Savunma Vakfı’) başkanı Mark Dubowitz

 

Diğer taraftan Suriye’de uzun yıllar PKK/YPG-DEAŞ tiyatrosunu yöneten Beyaz Saray eski özel temsilcisi Brett McGurk ise Dubowitz’e katılarak şu ifadeleri kullandı: “Erdoğan’ın, Beyaz Saray’da Trump’u ziyaretinden on gün sonra, Türkiye, yeni Rus S-400 füze sistemini test etmek için NATO uçağı uçuruyor, aynı zamanda Türkiye destekli radikallerin kuzeydoğu Suriye’deki operasyonlarına devam ettiği bildiriliyor. Utanç verici.”

İBRAHİM KALIN’DAN AÇIKLAMA

S-400 saha testlerinin başlamasının ardından Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın’dan da açıklama geldi. S-400 hava savunma sistemlerinin alım kararının bir gecede alınmadığını belirten Kalın, bu sistemlerin NATO güvenlik sistemine ya da hava savunma sistemine entegre edilmeyeceğini söyledi. Sözcü Kalın, S-400 sistemleri için "Kendi başına müstakil bir savunma sistemi olarak kalacak. Bu konudaki endişeler giderilebilir" ifadelerini kullandı ve teknik detaylar üzerindeki çalışmaların da devam ettiğini belirtti.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın

 

Diğer taraftan S-400'lerin saha testlerinin başlamasıyla birlikte Türkiye'ye yönelik tehditkar söylemlere İbrahim Kalın Twitter üzerinden yanıt verdi. Türkiye ve NATO ilişkilerine de değin Kalın, Türkiye'nin, ikinci büyük ordusunu teşkil ettiği NATO'nun güçlü bir üyesi olduğunu ve Avrupa Birliği'ne tam üye olarak katılma arzusunu vurgulayarak, "Müttefikler, Türkiye'nin ulusal güvenliğine yönelik tehditleri ciddiye almalı ve bu tehditlerin üstesinden gelmek için ortaklaşa çalışmalı." ifadesini kullandı. 

ABD VE NATO’YA MESAJ MI?

Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini alması başta ABD olmak üzere NATO müttefiklerinin tepkisini çekmişti. Türkiye’nin NATO müttefikleri, S-400’lerin NATO güvenlik sistemine ya da hava savunma sistemine entegre edilmesiyle hassas teknolojik bilgilerin sızabileceğinden endişe ediyor.

ABD ve NATO’nun tüm itirazlarına rağmen Türkiye’nin S-400’leri alması, 13 Kasım’da Washington’a gerçekleştirilen ziyaretten 2 hafta sonra ve 2-3 Aralık’ta Londra’da düzenlenecek olan NATO zirvesinden 7 gün önce hava savunma sistemlerini operasyonel hale getirmeye başlaması ABD ve NATO’ya yönelik mesajlar içeriyor.

S-400’lerin alınmasıyla yaptırım kararları açıklayarak Türkiye’nin F-35 siparişlerini askıya alan ABD, ayrıca Türkiye’nin F-35 üretim programından da çıkarıldığını duyurmuştu. Yaptırım kararlarının çekilmesi, F-35 siparişlerinin ve F-35 üretim ortaklığının onaylanması için S-400’lerin operasyonel hale getirilmemesini teklif eden ABD’nin bu teklifinin saha test sürecinin başlamasıyla reddedildiği anlaşıldı. Türkiye saha testlerine başlayarak ABD’ye ‘ulusal egemenliğinin kısıtlanamayacağı’ mesajını verdi.

NATO ülkeleri, Türkiye'nin güneyinde bir terör koridoru oluşumuna karşı terör örgütlerine yönelik harekata sıcak bakmayıp resmen PYD-YPG'ye destek vermişti. Ayrıca NATO müttefiklerinin Türkiye’nin milli güvenlik endişelerini görmezden gelmesi ve PYD-YPG'ye desteklemesi müttefiklik ilişkilerine zarar vermişti.

Diğer taraftan Türkiye'nin Baltık ülkeleri ve Polonya’nın olası bir Rus saldırısına karşı savunulması konusunda NATO'nun bir askeri planı hayata geçirmesine olanak tanımayacağını iddia eden NATO ülkeleri, ittifakın birlik ve dayanışmaya en fazla ihtiyaç duyduğu bir sırada Türkiye’nin tavrını “birliği bozan” bir davranış olarak yorumluyor. Bu çerçevede S-400’lerin operasyonel hale getirilmeye başlanması ve Türkiye ile NATO müttefikleri arasında var olan ihtilaflar önümüzdeki hafta Londra'da yapılacak olan zirvede Türkiye’nin elini güçlendirecektir.