ABD'de gıda depoları yandı mı?

Koronavirüs (Covid-19) pandemisinin ardından tedarik zincirinde yaşanan kırılma dünyanın birçok bölgesinde gıdaya erişimi oldukça güçlendirmişti. Hemen ardından Ukrayna savaşı krizi derinleştirirken Facebook üzerinden yayınlanan bir mesaj, panik havası yarattı. Peki, ABD'de gıda depoları gerçekten yandı mı?

Koronavirüs (Covid-19) pandemisinin ardından yaşanan tedarik zincirindeki kırılma, başta Afrika ülkeleri olmak üzere dünya genelinde gıdaya ulaşımı zorlaştırmıştı.

Hemen ardından Rusya'nın Ukrayna'yı işgali, başta buğday ve mısır olmak üzere birden fazla temel gıda maddesinin fiyatlarının da hızla artmasına neden oldu. 

USA Today'de yer alan habere göre, ABD'de son olarak bebek maması başta olmak üzere krem peynir, kedi ve köpek maması, tavuk ve tuvalet kağıdı gibi birbirinden farklı ürünlere ulaşmakta problem yaşanıyor. 

USA Today'in ardından The Free Thought Project isimli web sayfasında ise yaşanan kıtlık nedeniyle Georgia Eyaleti'nde vali 38-3-28 sayılı Kanun Maddesi kapsamında olağanüstü hal ilan edildiği haberi yer aldı. Söz konusu sayfa aynı zamanda FBI'ın Siber Birimi'nin geçtiğimiz hafta kooperatiflere yönelik gerçekleştirilen siber saldırılara ilişkin bir uyarı mesajı yayınladı. 

FBI mesajında, "Fidye yazılımı aktörlerinin kritik ekim ve hasat mevsimlerinde tarım kooperatiflerine saldırma, operasyonları kesintiye uğratma, finansal kayıplara neden olma ve gıda tedarik zincirini olumsuz etkileme olasılığı daha yüksek olabilir" ifadeleri yer alırken mevcut ekim mevsiminde “tohum ve gübre arzını bozarak” zarar verebileceği vurgulandı.

Mesajda ayrıca, "Tahıl sadece insanlar tarafından tüketilmeyip aynı zamanda hayvan yemi için de kullanıldığından, tahıl üretiminde önemli bir kesinti tüm gıda zincirini etkileyebilir… Ek olarak, tahıl ve mısır üretiminde önemli bir kesinti, emtia ticaretini ve stokları etkileyebilir" denildi.  

The Free Thought Project'in The Western Standard'a atıf yaptığı haberde FBI'ın söz konusu mesajı yayınlamasına gerekçe olarak da “Kanada ve ABD genelinde yaklaşık iki düzine gıda işleme tesisi” bir dizi “yangın, uçak kazası ve patlama” yaşanması gösterildi. 

Fox News sunucusu Tucker Carlson'ın 22 Nisan'da yayınlanan bir haber bülteninde yakın zamanda çıkan iki yangına özellikle dikkat çekerek "Burada tam olarak neler oluyor?" sorusunu sorması iddiaların körüklenmesine neden oldu. 

Haberlerin yayınlanmasının ardından sosyal medya kullanıcılarının konuya ilişkin mesajları ve ülkede yayınlanan haberlerin tamamından bir derleme yapılarak okuyuculara sunuldu. 

Hemen ardından gelen bir Facebook mesajı ise panik havasının oluşmasına neden oldu. 21 Nisan'da yayınlanan mesajda, "Diğer dolandırıcılıkların hiçbiri işe yaramadı, bu yüzden şimdi bizi aç bırakmaya çalışacaklar" ifadeleri yer aldı. 

"Son altı ayda 18 ABD gıda işleme tesisinin yandığını" belirten ve "tuhaf bir tesadüf" olduğunu ima eden mesajda, sosyal medyadan derlenen görüntüler de yer aldı. Bill Gates'ib toprak satın almasını eleştiren mesaj, web sayfalarında da hızla kendisine yer buldu. 

Gönderi Facebook tarafından gizlenirken PolitiFact, mesajları ve mesajlarda yer alan iddiaları araştırdı. Jeff Cercone'nin PolitiFact'te yer alan haberine göre, Georgia'daki General Mills ve Gem State fabrikaları yakınlarında görülen yangınlar, fabrika bacasından çıkan dumanın neden olduğu güvenlik açığından kaynaklanıyordu. 

Facebook gönderisinde bahsedilen 18 yangından herhangi birinin kasıtlı olarak çıkarıldığına dair bir bulguya rastlanmadı. Yangınlardan birinin geçtmişte et fabrikası olarak kullanılan boş binada çıktığı belirlendi. Diğer altı yangın ise müfettişler tarafından hala araştırılıyor. 

Fabrikaların içerisinde yer alan gıdaların yalnızca bir kısmının hasar gördüğünü belirten Cercone, Facebook gönderisinde son altı ayda gerçekleşen 18 yangın bilgisi paylaşsa da, yalnızca 12 yangının bahsedilen zamanlarda gerçekleştiğini belirtti. 

ABD GENELİNDE ÇIKAN YANGINLAR

3 Şubat: Mauston'daki Wisconsin River Meats sahası İşletme, bölgedeki çiftçiler, hayvancılık üreticileri ve avcılar için bir et işleme tesisi olarak hizmet veriyor ve ayrıca bir perakende mağazası var. Yangının inşaat çalışmaları nedeniyle çıktığı belirlendi.

15 Şubat: Teksas, El Paso Bölgesi, Bonanza Meat Co.'ya ait boş binada yangın çıktı.

22 Şubat: Oregon'da faaliyet gösteren Shearer's Foods'a ait patates cipsi fabrikasında yangın çıktı. Şirketin 12 ayrı üretim tesisi daha bulunuyor.

16 Mart: Arkansas, Jonesboro'da Hot Pockets'e tahsis edilen bir Nestle fabrikasında yangın çıktı. Yangının iş kazası olduğu belirlendi.

24 Mart: Maine, Belfast'te faaliyet gösteren Penobscot McCrum patates işleme tesisinde yangın çıktı. Yangının kızartma makinesinden çıktığı tahmin ediliyor.

12 Nisan: New Hampshire, Conway'de faaliyet gösteren East Conway Beef & Pork et üretim merkezinde yangın çıktı. Yangının nedeni araştırılıyor.

13 Nisan: Kaliforniya, Salinas'ta faaliyet gösteren Taylor Farms tesisinde çıkan yangın hazır salata ürünlerinde tahribata neden oldu. Şirketin CEO'su KSBW Action News'e verdiği demeçte, yangının iş kazası olduğunu belirterek, tesisi yeniden inşa edeceklerini vurguladı.

19 Nisan: Dufur, Oregon'da organik gıda distribütörü olarak hizmet veren Azure Standard'ta çıkan yangının nedeni hala araştırılıyor.

Amerikan Et İşleyicileri Birliği, PolitiFact'e yaptığı açıklamada, gıda endüstrisine kasıtlı saldırı olduğuna dair herhangi bir kanıtları olmadığının altını çizdi. 

National Chicken Council Başkan Yardımcısı Tom Super ise endişeye mahal görmediklerini vurguladı. Super açıklamasında, "Ben yalnızca tavuk özelinde konuşabilirim ancak ülke genelinde genellikle her yıl birkaç yangın çıkıyor. Bunların çoğu oldukça hızlı bir şekilde kontrol altına alınıyor ve kesinlikle tavuk arzını etkilemez" dedi. 

ABD Tarım Bakanlığı resmi web sayfasında da ülkede 'kıtlık' yaşandığına dair bir bilgi yer almazken ürünlerin bulunabilirliğinin zaman zaman geçici olarak düşük olabileceği bilgisi paylaşıldı. 

PolitiFact'in sorularını yanıtlayan uzmanlar, Ukrayna'daki savaş başka yerlerdeki kaynakları etkilese bile ABD'nin büyük ölçüde kendi kendine yeterli olacağını belirtti.