ABD, S-400'den neden rahatsız?

Türkiye ve Rusya arasındaki S-400 savunma sistemi alışverişi, ABD’de uzun süredir devam eden rahatsızlık konusu. 

ABD, S-400'den neden rahatsız?

Rusya, geçtiğimiz günlerde orta menzilli hava savunma sistemi S-400'lerin bazı parçalarının Türkiye'de üretilebileceğini açıkladı. Kremlin'den yapılan açıklamada Rusya'nın yeni S-400 anlaşması imzalamaya hazır olduğu da belirtildi. ABD yönetiminin çeşitli makamları, Türkiye’nin S-400 sürecini tamamlaması halinde, durumun yeni sonuçlar doğurabileceğine dair tehdit niteliğinde açıklama yaptı. Bu durum Türkiye’nin ABD’nin F-35 programına dahil olması dolayısıyla daha da karmaşık hale geldi.

S-400 neden tehdit unsuru?

Türkiye'nin Rusya ile yapacağı S-400 alışverişi dünya gündeminde. Türkiye’nin Rusya’dan aldığı iki adet S-400 sisteminden biri haziran sonu-temmuz başı Ankara’ya geliyor. Opsiyon olan ikinci sistem için hazır alım, ortak üretim ve teknoloji transferi seçenekleri konuşuluyor. Türkiye, S-400 alımı sonrası başta ABD olmak üzere batılı müttefiklerinin aşırı tepkileriyle karşı karşıya geldi. Amerika, 1974 Kıbrıs çıkarmasından sonra Türkiy'yi ilk kez silah ambargosuyla tehdit ediyor. Oysa başta Yunanistan olmak üzere Rus sistemlerini kullanan diğer ülkelere aynı tepki verilmemişti. Peki neden S-400 bu kadar önemli?

S-400’ün menzili 600 km’ye ulaşıyor. 2 sistem İzmir ve Hatay’a yerleştirildiği anda Ege ve Akdeniz adeta ‘Türk gölü’ olacak. Akdeniz’de hava sahasının kontrolünün Türkiye’ye geçmesi, enerji savaşındaki tüm planları alt üst edecek. Yunanistan’dan kalkan tüm uçaklar anında tespit edilebilecek. S-400'lerin Türkiye'de çalışmaya başlaması, son dönemde oldu-bitti girişimlerine sahne olan Ege ve Akdeniz konusunda hesapları bozacak. Doğalgaz kaynaklarının güvenliğinin sağlanmasında Türkiye 'öncü ülke' olacak. ABD'nin Ortadoğu doğal kaynaklarını transfer edeceği Akdeniz'e açılan Kürt devleti planları suya düşecek. Ortadoğu masasında Türkiye, bu hamleyle 'oyuncu' sandalyesinden kalkıp bu bölgede kontrolünü eline alarak masada 'lider' konuma geçecek.

Artık F-35'ler görünmez olmayacak

ABD ve batılı ülkeleri endişeye iten diğer neden ise, S-400'lerin F-22, F-35 ve Su-57 gibi görünmez (stealth) özellikteki savaş uçaklarını görünür kılıp angaje olabilmesi. Bunun örneği geçmişte Suriye'de yaşanmıştı. 2017'de S-400'den daha düşük teknolojiye sahip Suriye S-200'leri, hava sahasını ihlal eden İsrail'e ait F-35 uçağında hasar bıraktı. İsrail ise 'kuş çarptı' dedi. Bu özelliğiyle S-400'ler, 15 Temmuz'u yaşamış olan Türkiye için dış kaynaklı operasyonlara karşı kalkan olarak görülüyor. Son olarak ABD'li 4 senatörün nisan ayı başında New York Times gazetesi için kaleme aldıkları ortak makalede, "S-400, Rusya'nın gökyüzünde görünmezlik teknolojisini alt etmek için şimdiye kadar tasarladığı en gelişmiş sistemdir. Bu sistem F-35 uçaklarını vurmayı amaçlamaktadır" ifadelerini kullanmış, tepki çeken bu sözler, "Amerika veya bir başka batılı ülke Türkiye'ye saldırı mı planlıyor ki F-35'i vurmayı amaçladığımızı düşünüyorlar?" sorularına neden olmuştu.

Türkiye neden S-400 satın almak istiyor?

Türkiye'nin S-400 almak istemesindeki ana neden kendine ait bir hava sistemi kurmak istemesi. Türkiye'nin kendi hava sistemini kurması için ilk adım 2015 yılında atıldı. Bir ihale açıldı ve bu ihaleyi 3.4 milyar dolara bir Çinli şirket kazandı. Çinli şirket teknolojiyi de Türkiye ile paylaşacaktı. Ancak o dönemde ABD ve NATO'dan gelen tepkiler sonrası ihale iptal edildi.

Bu ihale sonrasında Türkiye farklı ülkeler ve şirketler ile görüşmeye devam etti. Son olarak ise gündemde yer bulduğu üzere Rusya ile anlaştı.