1961’den günümüze Türkiye-ABD ilişkileri

24 Nisan’da ABD Başkanı Joe Biden’ın 1915 olayları için “soykırım” kelimesini kullanması ABD ile Türkiye arasında siyasi kriz yaşanmasına sebep oldu. İki ülke ilişkilerinin tarihine bakıldığında, birçok siyasi ve ekonomik kriz görülecektir.

KÜBA KRİZİ

1962 yılının Ekim ayında ABD ile Sovyetler Birliği arasında patlak veren Küba Füze Krizi, iki ülkeyi nükleer savaşın eşiğine getirdi. Küba üzerinde bulunan U2 uçaklarının, bölgede nükleer başlıklı füzeler keşfetmesi sonrası ABD Başkanı John F. Kennedy Sovyetler’e karşı uyarılar yaptı. Kennedy, Küba’da nükleer silahların bulunması halinde, büyük bir krizin yaşanacağını söyledi. Sovyetler Birliği Küba’dan nükleer silahlarını çekmek için ABD’nin Türkiye ve İtalya’daki nükleer başlıklarını geri çekmesini şart koştu.


110

JOHNSON MEKTUBU

ABD’nin 36. Başkanı Lyndon B. Johnson, 5 Haziran 1964 tarihinde dönemin başbakanı İsmet İnönü’ye bir mektup yazdı. Mektubunda, Türkiye’nin Kıbrıs’a düzenleyeceği harekattan haberi olduğunu ve bundan dolayı endişeli olduğunu belirtti. Johnson, mektubunda, Türkiye’nin Kıbrıs harekatından vazgeçmediği takdirde NATO konseyi ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ni acele toplantıya çağırmak zorunda kalacağını belirtti. Sert bir üslup kullanan Johnson’a İsmet İnönü, “Yeni bir dünya kurulur, Türkiye de o dünyada yerini alır” şeklinde yanıt verdi.


210

HAŞHAŞ EKİMİNİN TEKRARDAN BAŞLATILMASI

1970’li yıllarda ABD’de uyuşturucu tüketimi ciddi bir artış gösterirken, Türkiye de uyuşturucu kaçakçılığı ile suçlanan birtakım ülkeler arasında bulunuyordu. 1971 yılında haşhaş ekimini tamamen yasaklayan Türkiye, 1974 yılında bu yasağı kaldırma kararı aldı. Bu durum iki ülke arasında ciddi bir gerginlik yaşanmasına sebep oldu.


İNCİRLİK ÜSSÜ KAPATILDI

1974 yılında Türkiye tarafından gerçekleştirilen Kıbrıs Harekatının ardından ABD, Türkiye’ye yönelik silah ambargosu uygulamaya başladı. Bu karara tepki gösteren Türkiye, ülke sınırları içinde bulunan ve ABD’nin kullanımında olan İncirlik Üssü ve diğer üslerin kullanımını askıya aldığını duyurdu. Söz konusu üslerde kontrol, Türk Silahlı Kuvvetleri’ne (TSK) devredildi.


410