ABD ile Güney Kore arasında "Bıyık Krizi"

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Güney Kore, Büyükelçi Harry Harris’in ‘ince bıyıkları’ nedeniyle diplomatik bir anlaşmazlık yaşıyor. Büyükelçi Harris’in bıyıklarının, sömürge döneminde Japonya yöneticilerini anımsattığını söyleyen Güney Koreliler, bunun ‘hakaret’ olduğunu belirtiyor. Peki Harris'in bıyıklarıyla birlikte 'Simgesel Diplomasi' hortlamış olabilir mi? Harris Japon imparatorlara benzeyen bıyık modeli bırakarak neyi amaçlamış olabilir?

ABD’nin Güney Kore Büyükelçisi Harry Harris, bıraktığı ince bıyık nedeniyle konuk bulunduğu ülke yetkililerini huzursuz etti. Güney Koreliler, Harris’in Japonya’ya dayanan kökeninin ve bıraktığı bıyığın kendilerine Japon sömürgesi altındaki dönemi hatırlattığını ve bu nedenle hakarete uğramış gibi hissettiklerini belirtti. Diğer taraftan Japon kökenleri nedeniyle eleştirilere maruz kaldığını belirten Büyükelçi Harris, bıyık bırakma nedeni olarak “hayatındaki yeni dönemi simgelemesi” olduğunu ifade etti.

'GENÇ GÖRÜNMEYE ÇALIŞTIM'

Korea Times gazetesine açıklamalarda bulunan Büyükelçi Harris, “Askeri görevli olduğum yaşamımla diplomat olduğum yeni hayat arasında bir mola vermek istedim. Daha uzun olmaya çalıştım ama artık olamam, dolayısıyla daha genç olmayı denedim, onu da yapamadım. Ancak bıyık bırakabilirdim, ben de öyle yaptım” ifadelerini kullandı.

Bıyığının neden Seul ve Washington arasındaki ilişkilere zarar verdiği konusunda Güney Korelilerin kendisini ikna etmesi gerektiğini savunan diplomat açıklamasında, “Ben neysem oyum. Tüm söyleyebileceğim şu ki, aldığım her karar ABD'nin Kore Büyükelçisi olduğum gerçeğine dayanıyor, Japonya’nın Kore elçisi olduğuma değil” ifadelerine yer verdi.

İLK ASYA KÖKENLİ ABD KOMUTANI

Amerikan askeri bir babanın ve Japon bir annenin çocuğu olarak, Japonya’da dünyaya gelen 63 yaşındaki Harry Harris, eski bir ABD Donanması subayı. ABD Pasifik Komutanlığı’na liderlik eden ilk Asya kökenli Amerikalı olan Harris, aynı zamanda ABD ordusunda en yüksek sırada yer alan Japon kökenli ilk kişi olarak biliniyor.

Washington-Seul ilişkilerinde krize neden olan Harris’in bıyıklarının ‘ABD’nin Güney Kore’ye karşı saygısız ve hatta zorlayıcı imajıyla’ özdeşleştiriliyor. Harris, hâlihazırda bir büyükelçiden çok bir ‘genel vali’ gibi davranmakla eleştiriliyor. Sosyal medya kullanıcıları da sık sık sömürge döneminin Japon genel valilerinin ince bıyıklarına gönderme yaparak Harris’i topa tutuyor.

SİMGESEL DİPLOMASİ

Diplomatik ilişkilerde pek çok yaklaşım türü mevcut. Ana temeli diyoloğa dayanan diplomaside devletler kendilerine göre geliştirdikleri yöntemleri de kullanıyor. Her devlet kendisine göre geliştirdiği diplomasiye göre ilişkilerini yürütüyor. Diplomasi üretiminde ABD’nin ürettiği politikalar en çarpıcı olan örneklerdendir. Ki bunlardan bir tanesi de sık sık kullanılan ‘Gunboat Diplomasi’sidir. Dolayısıyla Büyükelçi Harris’in bıraktığı bıyık, ABD’nin Güney Kore’ye yönelik geliştirmiş olduğu bir diplomasi olarak yorumlanabilir. Nitekim söz konusu durumda Harris bıraktığı bıyıkla, Kore yarım adasını sömürgeleştiren Japon General Yoshimichi Hasegawa’ya benzemiştir.

‘Gunboat Dipomacy’ Soğuk Savaş döneminde ortaya çıkan bu politika, ABD tarafından 1950 yılından beri kullanılıyor. Uluslararası ilişkilerde özellikle süper güçler tarafından kullanılan bu politika, askeri açıdan güçlü olan tarafın, zayıf olan tarafı kendisine karşı -genelde- askeri güç, -özelde ise- deniz gücü kullanarak tehdit etmesidir. Süper güçler, bu politika ile sıcak çatışmaya girmeden karşı tarafı anlaşmaya razı etmeyi amaçlar. 

Büyükelçi’nin fiziksel görünümünün dışında, ABD Başkanı Donald Trump’un Amerikan ordusunun koruması konusunda Güney Kore’nin kesinin ağzını açması yönündeki talebini desteklediği için de eleştiriliyor. Washington yönetimi, Güney Kore'de kalmaya devam edecek 28 bin Amerikan askeri için yıllık 5 milyar dolar ödenmesini talep etmişti. Seul, bir önceki tutarın beş katına karşılık gelen bu teklifi yüksek bulup reddetmişti. Geçen yıl ekim ayında 19 öğrenci, bu artış talebini desteklemesini protesto etmek için Harris’in ofisine girmeye çalışmıştı.