ABD ekonomisinde resesyon tehlikesi

Dünyanın en büyük ekonomisi olan ABD’nin 2020 Başkanlık Seçimlerine doğru resesyona gireceği endişesi yatırımcılar arasında artmış durumda. Resesyonun en önemli göstergelerinden biri olan tahvil gelirlerindeki tersine yer değiştirme her zaman için ABD ekonomisinde bir resesyonun habercisi konumunda olmuştur. Ayrıca ABD Merkez Bankası Fed’in yürüttüğü araştırmaya göre tahvil piyasasının ABD’de 1955’ten beri gerçekleşen 5 krizin de başarılı bir biçimde habercisi olduğunu göstermekte.

ABD ekonomisinde resesyon tehlikesi

ABD ekonomisi olası bir resesyonla karşı karşıya, bunun en önemli göstergelerinden biri ise tahvil getirilerindeki tersine yer değiştirme gösteriliyor. ABD tahvillerinden 12 yılın ardından küresel ekonomi için sıkıntı sinyali veren bir ilk yaşandı. ABD Tahvil Piyasasına göre 2 yıllık ABD tahvilinin getirisi 10 yıllık ABD tahvilinin getirisini geride bırakmış durumda. Credit Suisse’in verilerine göre son 50 yılda 10 yıllık ve 2 yıllık tahvillerin getirileri ne zaman yer değiştirdiyse ortalama 22 ay sonra ABD ekonomisi resesyona girmiştir. Son olarak bu tersine yer değiştirmenin yaşanmasından 311 gün sonra Lehman Brothers’ın iflas etmesiyle birlikte 2008’de Mortgage krizi yaşanmıştı. 

2 ve 10 yıllık tahvil getirilerinden ekonomi yorumu 

Tahvil getirileri ve vadeleri arasındaki ilişkiyi gösteren getiri eğrisi, özellikle ABD ekonomisinde her resesyon öncesinde aynı eğilimi gösteriyor. Bu bağlamda ABD ekonomisinde 2 yıllık tahvil faizlerinin 10 yıllık tahvil faizlerinin üzerine çıkmış olması da ülke ekonomisinde yeni bir resesyonun yaklaştığının sinyalini vermektedir. ABD tahvillerinde sene başında yüzde 2,68 olan 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 1,62’lere kadar gerilemiş durumda fakat buna karşılık 2 yıllık tahvil getirisi ise yüzde 1,63’e çıkmış durumda. 2 ve 10 yıllık tahvil getirisi arasındaki farkın giderek açıldığı da dikkat çekerken yatırımcılar güvenli limanlara yönelmektedir.  
 
Tüm bu yaşananlar farklı bakış açılarıyla uzmanlar tarafında yorumlanmakta. Bazı uzmanlar getiri eğrisindeki gidişatın yeni bir resesyonun yaşanma olasılığının olduğuna ve küresel ekonomideki yavaşlamanın ciddiyetini koruduğuna yönelik açıklamalarda bulunurken, bazıları ise bunun her zaman resesyon olarak değerlendirilemeyeceği ve faiz indirimine ihtiyaç duyulduğu zaman da bu tarz bir görünümün ortaya çıkabileceğini vurguluyor. 
 
Ekonomide altın çağ 
 
ABD’de işsizlik oranları son 50 yılın en düşük seviyesinde ve ekonomi yüzde 4’lük bir büyüme ivmesi yakalamış durumda ayrıca Amerikan şirketleri neredeyse her bilanço döneminde rekor oranda kar etmeye başladı. Wall Street borsa endeksinde ibre sürekli yukarı yönlü iken, piyasada hisse senetleri rekor üstüne rekor kırmakta. Son haftalarda ise Amazon ve Apple’nin piyasa değeri 1 trilyon dolar barajını geçti.  
 
Bazı ekonomistler ekonomide olumlu yönde yaşananların altın çağ belirtisi olmadığını, bir de madalyonun arka yüzünün olduğunu dile getirmekte. McKinsey Danışmanlık Şirketi’nin verilerine göre, finans krizinden buyana gerek hane başı gerekse devlet ve işletmelerin borçları 2017 yılı sonu itibariyle yüzde 74 oranında artarak toplam 247 trilyon dolar seviyesine ulaşmış durumda. Bir diğer çarpıcı sonuç ise 2018 yılının son aylarına doğru Uluslararası Finans Enstitüsü’nün yapmış olduğu açıklamalarla gün yüzüne çıkmıştı, verilere göre 2018’in ilk çeyreğinde toplam borçlarda yüzde 11’lik artış kaydedilmişti.  
 
Ekonomide resesyonun yaşanacağını dile getiren ekonomistlerin aksine ABD Başkanı Trump ve ekonomi başdanışmanı Larry Kudlow resesyon yaşanma ihtimalinin olmadığını dile getiren isimler arasında. Trump geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada "Ben her şeye hazırım. Resesyonda olduğumuzu düşünmüyorum. Muazzam düzeyde iyi durumda olduğumuzu düşünüyorum. Tüketicilerimiz zengin. Muazzam düzeyde bir vergi indirimi yaptım ve bu nedenle hepsinin şimdi cebi parayla dolu. Alış-veriş yapıyorlar. En son baktığımda Wall-Mart rakamları tavan yapmıştı." ifadelerini kullandı. Kudlow ise NBC’ye şöyle bir açıklamada bulundu” Ekonomide bir daralma görmediğim kesin"  
 
Resesyon ne anlama geliyor 
 
Resesyon ihtimalinin ortaya çıkmasındaki neden 2 ve 10 yıllık tahvil getirilerindeki tersine değişim gösterilmektedir. Bu bağlamda ABD ekonomisinde resesyona yönelik bir ölçü birimi olan tahvil getirilerindeki değişim son 50 yılda gerçeği yansıtmıştı. Tersine yer değiştirmenin yaşanması sonucunda yatırımcıların tahvil ve hisse senedi piyasasından kaçışı tetiklenmesiyle birlikte yatırımcılar güvenli limanlara yönelmekte.  
 
Genel olarak ekonomik aktivitelerdeki gerilme resesyon olarak tanımlanmakta. Birçok ekonomist ve iktisatçı, GSYH'de bir gerileme olmaksızın ekonomik faaliyetlerde yaygın bir gerileme yaşanmasının çok düşük bir ihtimale sahip olduğunu belirtmiştir. Bu da resesyon tanımı için iktisattaki genel eğilimin, reel gayrisafi yurt içi hasıladaki artışın arka arkaya iki dönem negatif değerini alması şeklinde oluşmasını beraberinde getirmiştir.  
 
Resesyon ayrıca ekonominin darboğaza girmesi olarak da nitelendirilmektedir. Bu bağlamda ekonomik genişleme yavaşlar ve giderek negatif değerlere kayar. Bu durumdaki ekonomide istihdam düşmeye başlar ve genel fiyatların artışında da bir yavaşlama olur. Bu düşüş de tüketicilerin tasarruf ve harcama eğilimlerini etkiler.