ABD Afganistan'dan çekilmekten vaz mı geçiyor?

Yaklaşık 20 yıldır Afganistan’da konuşlu olan ABD ve NATO silahlı kuvvetleri bölgeden çekiliyor. Ancak son günlerde ABD’nin Afganistan’daki bazı planlarını değişmiş olabileceği gündemde.

Afganistan’da yaklaşık 20 yıldır konuşlu bulunan Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nün (NATO), 1 Mayıs’ta başladığı çekilme süreci devam ediyor. ABD başta olmak üzere yabancı askeri güçlerin, 11 Eylül’e kadar kademeli olarak ülkeyi terk etmesi planlanıyor.

Ancak Amerika merkezli New York Times gazetesi, ABD’nin Afganistan planlarında değişiklik olduğunu öne sürüyor. Gazetede yazanlara göre ABD, Afganistan'da Taliban'a karşı hava operasyonu düzenlemeyi planlıyor. Ayrıca ABD'nin NATO birliklerinin çekilmesinden sonra da Afganistan’a askeri desteğini sürdürmeye devam etmeyi düşündüğü iddia ediliyor.

ABD AFGANİSTAN’A DESTEĞİNİ SÜRDÜRECEK Mİ?

Zengin yeraltı kaynakları ve stratejik konumuna rağmen geleceği hiç de parlak görünmeyen Afganistan’ın bir bölümünde radikal-İslamcı örgüt Taliban hüküm sürüyor. ABD’nin çekilmesinin ardından Taliban ile merkezi hükümet arasındaki çekişmenin büyümesi öngörülüyor.

Ancak ABD’nin çekilmeye rağmen, Taliban'a karşı eylemlerde Afgan ordusuna destek amaçlı hava operasyonları sürdürmeye devam etmesi gündemde. New York Times’daki habere göre, ABD Başkanı Joe Biden ve danışmanları, başlangıçta birliklerin çekilme sürecinin sona ermesinden sonra Afganistan'daki hava saldırılarına da tamamen son verilmesini istiyordu.

Peki Biden yönetiminin fikri neden değişti?

Washington’ın Afganistan’a yönelik aldığı kararı neden değiştirdiği henüz net şekilde bilinmiyor. Ancak uluslarası kamuoyunu meşgul eden bu gelişmeyi değerlendiren siyasi analistler, Biden yönetiminin kararının henüz netleştirmediğin altını çiziyor.

UÇAKLAR BAŞKA ÜLKEDEN HAVALANACAK

Washington'daki bu görüşün özellikle ABD'nin çıkarlarını tehlikeye atan durumlarda istisnai olarak terörist hedeflere yönelik hava saldırıları düzenlenmesinin düşünüldüğü ifade ediliyor. Ayrıca başkent Kabil'e olası bir saldırı ya da ABD ve ortaklarının temsilciliklerinin güvenliklerinin tehlikeye girmesi gibi istisnai durumlarda savaş uçakları ve insansız hava araçlarıyla operasyon düzenlenmesi planlanıyor.

Ancak hava saldırılarıyla Afgan yönetimine destek verilmesinin lojistik nedenlerde uzun süreli olamayacağının tahmin edildiği haberde, ABD'nin bu ay sonuna kadar hava üslerini boşaltmayı hedeflediğini, sonrasında bir operasyon düzenlenmesi durumunda ise uçaklarını başka bir ülkeden havalandırması gerektiğine işaret edildi.

TÜRKİYE’NİN AFGANİSTAN TALEBİ

Öte yandan Türkiye’de , ABD ve müttefiklerinin çekilmesinden sonra Afganistan'da oluşacak güvenlik boşluğunu doldurmaya yönelik bazı açıklamada bulunmuştu. Savunma Bakanı Hulusi Akar, "siyasi, mali ve lojistik destek" karşılığında Türk ordusunun Kabil'deki Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı'nda güvenliği saylayabileceğini belirtmişti.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da, Akar’ın ifadesini doğrulayarak, "Bunları müttefiklerle, ABD'yle, diğer ülkelerle ve NATO'yla görüşüyoruz’’ ifadelerini kullandı.

Ancak Reuters'ın haberine göre, telefon mesajı aracılığıyla Türkiye'nin önerisi sorulan Taliban'ın Doha'daki sözcüsü Suheyl Shaheen, Ankara’nın Kabil Havaalanı'nın güvenliğini sağlama önerisini reddetti. Sözcü, "Türkiye son 20 yılda NATO güçlerinin bir parçasıydı, bu nedenle ABD'yle 29 Şubat 2020'de imzaladığımız anlaşma uyarınca çekilmeliler" dedi.

Türkiye, Afganistan’daki 500 askerle Amerikan’nın yanında yer alıyor. Ancak buna rağmen Taliban, Türkiye’yi ABD ile aynı kefeye koymuyor. Bunda, Taliban’ın ana müttefiki hatta kuruluşunun mimarı Pakistan’ın Türkiye ile dostluğunun yumuşatıcı etkisi olduğu düşünülüyor.