Bitcoin'de büyük düşüş: Yatırımcılar kripto borsaları için hangi tahminlerde bulundu?

Son dönemde en büyük hacimli kripto para birimi Bitcoin başta olmak üzere birçok kripto parada ani değer kayıpları yaşanıyor. Kasım ayında 67 bin doları aşarak rekor kıran Bitcoin’in değeri 20 bin dolara kadar geriledi. Peki, kripto borsalarındaki düşüş devam edecek mi?

Dünyanın en büyük kripto para birimi Bitcoin, son birkaç gün içinde tarihi seviyede düşerek 20 bin dolara kadar geriledi. 2020’den bu yana en düşük seviyelerini gören kripto para, yalnızca geçen hafta yüzde 20’den fazla düşüş yaşadı.

Uzmanlar, küresel ekonomide yaşanan krizin kripto borsasını da olumsuz etkilediğini düşünüyor. Enflasyon ve faiz oranları artarken, ABD'de S&P 500 endeksi son zirvesinden bu yana yüzde 20 değer kaybetti. Geleneksel yatırım araçlarının bile riskli görüldüğü bu ekonomik görünümde kripto para piyasası gibi riski daha yüksek olan yatırımlardan kaçınmanın doğal bir süreç olduğu belirtiliyor.

Büyük yatırımcıların piyasadaki temkinli tutumlarının yanı sıra bazı yatırımcıların birbirlerini hedef alması da söz konusu. Kripto borsasında eskisi kadar kolay kâr edemeyen yatırımcılar, farklı yöntemlerle kazançlarını artırmaya çalışıyor. Köpek balığı yatırımcı olarak nitelendirilen bu yatırımcılar, diğer yatırımcıları takip ederek bilgi edinmeye çalışıyor. Daha sonra ise takip ettikleri yatırımcıları, insanların aracı kurumlar olmadan birbirinden borç para aldığı De-Fi (decentrilized finance) sistemlerinde yaygın olan likidasyona (varlıkların değerini sıfıra indirme) zorlayarak kazanç elde ediyor.

Nansen adlı blokzincir firması, geçtiğimiz aylarda kripto borsasını derinden etkileyen TerraUSD çöküşünü de bu duruma bağlıyor. Merkeziyetsiz borsalarla merkezi borsalar arasındaki fiyat farkı üzerinden kazanç sağlayan köpek balığı yatırımcılar, TerraUSD’nin çökmesine neden olmuş ve borsada büyük düşüş yaşanmıştı. Kripto borsası Celcius Network’teki arbitraj işlemleri de benzer bir etki yaratarak platformdaki tüm para çekme işlemlerinin durmasına yol açmıştı.

Celcius’un ardından Three Arrows Capital (3AC) ve Babel Finance de para çekme işlemlerini durdurdu. Firmaların kripto borsasındaki kötü gidişattan etkilendiği ve iflasın eşiğinde olduğu belirtildi.

KRİPTO BORSALARA GÜVEN KAYBOLUYOR

Borsa ve firmalarda yaşanan olumsuz gelişmeler, kripto para birimlerinin daha çok değer kaybetmesiyle adeta kısır bir döngüye girdi. Binance ve Celcius gibi platformlarda birkaç saatliğine duran para çekme işlemleri de yatırımcılar arasında paniğe neden oldu.

Borsa ve kripto para birimlerine güvenlerini kaybeden yatırımcılar ise ellerindeki kripto varlıkları satmaya başladı. Bitcoin başta olmak üzere kripto paralardaki satışlar da varlıklardaki değerlerin düşüşünü hızlandırdı. Dolayısıyla da daha fazla kişi kripto varlıklarını elinden çıkarmaya başladı.

Kripto piyasasındaki bu döngü devam ederken, Financial Times gazetesi yazarlarından Katie Martin, “Bitcoin’in değeri sadece insanların onun için ödemek istediği miktara bağlı. Bu korkutucu bir durum, çünkü yeterince insan satmaya karar verirse bunun bir alt direnci olmaz. Belli bir miktarın üstünde kişi satmaya karar verirse yarın değerinin 10 bin dolara düşmeyeceğinin hiçbir garantisi yok" yorumunda bulundu.

Kısa vadede piyasadaki düşüşün engellenmesi için özellikle Bitcoin sahibi kişilerin varlıklarını ellerinden çıkarmaması gerekiyor. Böylelikle değer kaybının önüne geçilerek daha yüksek fiyatlardan alış sürecine girilecek.

Diğer yandan, piyasanın düşmesini fırsat olarak değerlendiren bazı yatırımcılar da düşük fiyatlardan kripto para alarak fiyatların yeniden artmasını bekliyor.

İNTERNETİN İLK ZAMANLARINA BENZETİLDİ

Hâlihazırda 19 bin kripto para birimi ve onlarca blokzincir platformu bulunuyor. 180 tane olan fiat birimiyle karşılaştırıldığında oldukça fazla bir oran. Bu nedenle sektör yöneticilerinin büyük çoğunluğu mevcut piyasayı sürdürülebilir olarak görmüyor.

Bu doğrultuda yorum yapan uzmanlar, piyasadaki söz konusu sürecin bir eleme olduğunu ve binlerce kripto biriminden en az yarısının bu süreçte işlevini kaybedeceğini öngörüyor. Borsadaki krizi değerlendiren Ripple’ın CEO’su Brad Garlinghouse, “Bugün 19 bin yeni para birimine ihtiyacımız olup olmadığına dair bir soru olduğunu düşünüyorum” yorumuyla bu görüşü destekleyen açıklamalarda bulundu.

Geçen hafta İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nda konuşan Web3 Vakfı CEO’su Bertrand Perez ise, “Geçen hafta Terra sorunuyla ilgili gördüklerimizin etkilerinden biri, temelde çok fazla blokzincirin ve coinin olmasından kaynaklanıyor. Bu da kullanıcıların kafasını karıştırıyor. İnternetin başlangıcında olduğu gibi birçok dotcom şirketi vardı ve bunların çoğu dolandırıcıydı. Herhangi bir değer getirmiyordu. Ancak şimdi hepsi temizlendi ve şimdi çok faydalı ve yasal şirketlerimiz var” ifadeleriyle yaşanan süreci internetin başlangıcına benzetti.

EL SALVADOR NE KADAR ZARAR ETTİ?

Kripto piyasalarındaki dalgalanma, Bitcoin’i resmi para birimi olarak kabul eden ilk ülke El Salvador hükümeti üzerinde baskı oluşturdu.

Dokuz ay önce çıkan yasa ile ülkede günlük yaşamın her alanın Bitcoin kullanılması teşvik edildi. Ancak ülke genelinde kripto paranın kullanım oranları henüz yüksek değil. Chivo adlı dijital cüzdanı indiren vatandaşlara 30 dolar değerinde Bitcoin hediye ederek kripto para kullanımının teşviki sağlanmaya çalışıldı. 6,5 milyon nüfuslu ülkede 4 milyon kişi uygulamayı indirdi.

Bitcoin yatırımlarında yaklaşık 100 milyon dolarlık kamu fonu kullanılmaya başladı. Şimdiye kadar devlet bütçesinden kullanılan toplam miktarı ise 200 milyona ulaştı.

Hükümetin sahip olduğu 2 bin 200 Bitcoin neredeyse yüzde 50 oranında değer kaybetti. Ancak Maliye Bakanı Alejandro Zelaya, "Finansal risk çok az" şeklinde söz konusu tartışmalara yanıt verdi.

El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele, Ekim 2021'de sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, 420 Bitcoin daha aldıklarını duyururken, “Alımı dip'ten yaptık. Yeni aldığımız Bitcoin'den şimdiden kâr ettik" ifadelerini kullanmıştı.

Alımın dönemdeki Bitcoin değeri 58 bin 400 dolardı. 19 Haziran 2022 itibariyle ise 20 bin 500 dolar seviyelerinden işlem görüyor.